त्याग र साहसका प्रतीक गणेशमान सिंहको १११औँ जन्मजयन्ती आज विभिन्न कार्यक्रमसहित मनाइँदै

काठमाडौं ।
वि.सं. २०४६ सालको ऐतिहासिक जनआन्दोलनका सर्वोच्च कमान्डर र नेपाली लोकतान्त्रिक आन्दोलनका अमर नायक गणेशमान सिंहको १११औँ जन्मजयन्ती आज (सोमबार) देशभर श्रद्धा र सम्मानका साथ मनाइँदै छ। नेपाली कांग्रेस र यसका भ्रातृ संगठनहरूले राजधानीदेखि जिल्ला स्तरसम्म विभिन्न कार्यक्रम आयोजना गरी नेता सिंहको योगदान स्मरण गर्ने जनाएका छन्।

नेपाली राजनीतिमा त्याग, इमानदारी र साहसको अद्वितीय उदाहरणका रूपमा चिनिएका गणेशमान सिंह वि.सं. २०४६ को जनआन्दोलन सफल भएपछि तत्कालीन राजा वीरेन्द्रले प्रधानमन्त्री बन्न गरेको प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै आफ्ना सहकर्मी कृष्णप्रसाद भट्टराईलाई अघि सारेका थिए। यस ऐतिहासिक निर्णयले उनलाई “त्यागी नेता”को रूपमा सम्पूर्ण नेपाली जनतामाझ स्थापित गरायो।

प्रजातन्त्रका निष्ठावान सेनानी

वि.सं. १९७२ कात्तिक २४ गते काठमाडौंको क्षेत्रपाटीमा जन्मिएका गणेशमान सिंह नेपालको पहिलो राजनीतिक दल प्रजा परिषद्का सक्रिय सदस्य बनेका थिए। राणा शासनविरुद्धको आन्दोलनका क्रममा उनलाई पक्राउ गरी जेल हालिएको थियो। तर उनले वि.सं. २००७ सालअघि भद्रगोल जेल फोडी भागेर भारततर्फ पलायन गरे र त्यहाँ बीपी कोइरालासँग सहकार्य गर्दै नेपाली राष्ट्रिय कांग्रेस (हालको नेपाली कांग्रेस) स्थापनामा निर्णायक भूमिका खेले।

वि.सं. २००७ को क्रान्तिमा वीरगञ्ज मोर्चामा अग्रपंक्तिबाट सशस्त्र सङ्घर्ष गरेका सिंहले प्रजातन्त्र स्थापनामा ऐतिहासिक योगदान पु-याए।

विपीका नजिकका सहयात्री

गणेशमान सिंह जीवनभर विपी कोइरालाका निष्ठावान अनुयायीका रूपमा रहे। विपीको नेतृत्वमा वि.सं. २०१५ मा भएको पहिलो आमनिर्वाचनपश्चात् गठित सरकारले उनलाई वरिष्ठ मन्त्रीको जिम्मेवारी दियो। तर वि.सं. २०१७ पुस १ गतेको राजतन्त्रको कू पछि उनी आठ वर्षसम्म सिंहदरबार र सुन्दरीजल कारागारमा बन्दी जीवन बिताउन बाध्य भए।

वि.सं. २०३३ सालमा विपीसँगै राष्ट्रिय एकता तथा मेलमिलापको नीतिका साथ स्वदेश फर्किएका सिंह पुनः सुन्दरीजलमा कैद भए। पछि अदालतबाट निर्दोष ठहरिएपछि उनले पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्ध पुनः संघर्षको नेतृत्व गरे।

जनआन्दोलनका सर्वोच्च कमान्डर

वि.सं. २०४२ को सत्याग्रहदेखि २०४६ सालको जनआन्दोलनसम्म गणेशमान सिंह निरन्तर अग्रपंक्तिमा रहे। उनले लोकतन्त्र पुनःस्थापनाका लागि वामपन्थी दलहरूसँग ऐतिहासिक सहकार्य गरी जनआन्दोलनको नेतृत्व गरे। त्यो आन्दोलन सफल भएपछि उनी देशका सबै दल र जनताको निष्ठा र सम्मानका केन्द्र बने।

स्थायी प्रेरणा

वि.सं. २०५४ असोज २ गते निधन भएका सिंहको सम्झनामा वि.सं. २०६१ भदौ २४ गते सुन्दरीजल बन्दीगृहलाई बीपी सङ्ग्रहालयमा रूपान्तरण गरिएको थियो। आज उनको जयन्तीका अवसरमा नेपाली कांग्रेस र शुभेच्छुक सङ्गठनहरूले देशभर श्रद्धाञ्जलि कार्यक्रम, विचार गोष्ठी र दीप प्रज्वलन कार्यक्रम आयोजना गर्दै छन्।

नेपाली जनआन्दोलन, लोकतन्त्र र राष्ट्रिय एकताको यात्रामा गणेशमान सिंहको नाम सदैव त्याग, सिद्धान्त र साहसका प्रतीकका रूपमा स्मरण रहिरहनेछ।

Facebook Comments Box