भारत र पाकिस्तान तनाव : सैन्य शक्ति कसको बढी छ ?

भारत र पाकिस्तानबीचको तनाव दशकौं अघिदेखि चलिरहेको छ, विशेषगरी काश्मीर क्षेत्रलाई लिएर। दुवै मुलुकले सैन्य शक्ति बढाउँदै आएका छन्, तर यदि तुलना गरियो भने भारतको सैन्य शक्ति पाकिस्तानको तुलनामा स्पष्ट रूपमा बढी छ। तल दुवै देशको मुख्य सैन्य पक्षहरूको तुलना गरिएको छ (सन् 2024 सम्मको डेटा आधारित):

1. सैन्य जनशक्ति (Manpower)

भारत: करिब १४ लाख सक्रिय सैनिक र ११ लाख रिजर्भ
पाकिस्तान: करिब ६ लाख सक्रिय सैनिक र ५ लाख रिजर्भ

2. वार्षिक रक्षा बजेट

भारत: $७५+ अर्ब अमेरिकी डलर
पाकिस्तान: $११–१२ अर्ब अमेरिकी डलर

3. लडाकु विमान (Fighter Aircrafts)

भारत: ५००+ (Su-30MKI, Rafale, Mirage-2000, Tejas आदि)
पाकिस्तान: ३५०+ (JF-17, F-16, Mirage III/V आदि)

4. नेवी (नौसेना शक्ति)

भारत: एकवटा एअरक्राफ्ट क्यारियर, १०+ विध्वंसक जहाज (destroyers), १५+ पनडुब्बी
पाकिस्तान: सानो नौसैनिक बल, करिब ८–१० पनडुब्बी

5. परमाणु हतियार

भारत: अनुमानित १६०–१७० वटासम्म
पाकिस्तान: अनुमानित १६५–१७५ वटासम्म

6. क्षेप्यास्त्र प्रणाली (Missile Systems)

भारत: अग्नि, पृथ्वी, ब्रह्मोस, आदि दीर्घदूरी क्षेप्यास्त्रहरू
पाकिस्तान: शहीन, घौरी जस्ता मध्यम दूरी क्षेप्यास्त्रहरू

निष्कर्ष:

भारत सैन्य सन्दर्भमा कुल शक्ति, संसाधन, र प्रविधिमा पाकिस्तानभन्दा अगाडि छ। तर, दुवै देश परमाणु शक्ति सम्पन्न भएकाले प्रत्यक्ष युद्ध दुबैका लागि विनाशकारी हुनसक्छ।

Facebook Comments Box