तेलकुवा नाकाबाट कपडा तस्करीको आरोप : सूचना दिँदा पनि कारबाही नभएको स्थानीयको गुनासो

बारा । भारतसँग सीमा जोडिएको बाराको तेलकुवा क्षेत्र पछिल्लो समय कपडा तस्करीको प्रमुख मार्गका रूपमा प्रयोग भइरहेको भन्दै स्थानीयवासीहरूले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। स्थानीय स्रोतका अनुसार सीमावर्ती क्षेत्रबाट मोटरसाइकल तथा अन्य साना सवारी साधनमार्फत दैनिक रूपमा कपडालगायतका सामान नेपाल भित्र्याइने गरेको छ, जसबाट राज्यको ठूलो परिमाणमा राजस्व चुहावट भइरहेको दाबी गरिएको छ।

स्थानीयवासीहरूले तस्करी गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोप लगाउँदै सोहन, राजदेव, खेना, प्रमोद र रमेश नामका व्यक्तिहरूको नाम सार्वजनिक गरेका छन्। उनीहरूकै संलग्नतामा केही समयअघिदेखि मोटरसाइकल प्रयोग गरी कपडा भित्र्याउने कार्य भइरहेको स्थानीयको भनाइ छ। यद्यपि, उक्त आरोपबारे सम्बन्धित पक्षको प्रतिक्रिया प्राप्त हुन सकेको छैन।

स्थानीयका अनुसार तस्करी भइरहेको सूचना पटक–पटक सुरक्षा निकायलाई दिइए पनि अपेक्षित रूपमा निगरानी तथा नियन्त्रणका कदम चालिएको देखिएको छैन। तस्करीबारे प्रहरी चौकी तेलकुवालाई जानकारी गराउँदा समेत प्रभावकारी कारबाही नभएको गुनासो स्थानीयवासीहरूको छ।

स्थानीय स्रोतले प्रहरी चौकी तेलकुवाका असई शम्भु केवट महत्तोलाई तस्करी गतिविधिबारे जानकारी गराउँदा पनि तत्काल नियन्त्रण तथा अनुसन्धानको प्रक्रिया अघि नबढाइएको दाबी गरेका छन्। यसले स्थानीय तहमा प्रहरी प्रशासनको भूमिकामाथि प्रश्न उठ्न थालेको बताइन्छ।

यस्तै, तस्करीसम्बन्धी जानकारी जिल्ला प्रहरी कार्यालय बाराका प्रमुखसम्म पुर्‍याइए पनि सामान नियन्त्रणमा लिने वा संलग्न व्यक्तिमाथि अनुसन्धान अघि बढाउने कार्य प्रभावकारी रूपमा नभएको आरोप स्थानीयवासीहरूको छ। उनीहरूका अनुसार कारबाही नहुँदा तस्करीमा संलग्न समूहहरू झन् सक्रिय हुँदै गएका छन्।

सीमावर्ती क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा साना–साना खेपमा सामान भित्र्याउने प्रवृत्ति बढ्दो छ। एकपटकमा थोरै परिमाणमा सामान ल्याइने भएकाले सुरक्षा निगरानी छल्न सहज हुने र दिनभरि यस्ता गतिविधि दोहोरिँदा ठूलो मात्रामा सामान नेपाल भित्रिने गरेको बताइन्छ।

यसले कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी भन्सार महसुल तिरेर सामान आयात गर्ने व्यवसायीहरूलाई प्रत्यक्ष असर पुर्‍याएको छ। वैध व्यवसायीहरूले राज्यलाई राजस्व बुझाइरहेका बेला अवैध बाटोबाट सामान भित्रिँदा बजारमा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा सिर्जना भएको उनीहरूको भनाइ छ। यसले सरकारी राजस्व संकलनमा मात्र होइन, समग्र व्यापारिक वातावरणमा समेत नकारात्मक प्रभाव पार्ने देखिन्छ।

स्थानीयवासीहरूले तेलकुवा नाका तथा आसपासका क्षेत्रमा विशेष निगरानी टोली परिचालन गरी वास्तविक अवस्था छानबिन गर्न माग गरेका छन्। उनीहरू भन्छन्, “सूचना प्राप्त हुँदाहुँदै पनि प्रभावकारी कारबाही नहुने हो भने तस्करी नियन्त्रण कसरी सम्भव हुन्छ ?”

सीमावर्ती क्षेत्रमा हुने तस्करी नियन्त्रण गर्नु प्रहरी, भन्सार प्रशासन तथा अन्य सम्बन्धित निकायहरूको साझा दायित्व हो। तर स्थानीय तहबाट पटक–पटक सूचना जाँदा पनि कारबाही नदेखिएको आरोपले सुरक्षा संयन्त्रको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ।

तस्करीका आरोप, सुरक्षा निकायको भूमिका र राजस्व चुहावट सम्बन्धी विषयमा निष्पक्ष अनुसन्धान गरी यथार्थ सार्वजनिक गर्नु अहिलेको आवश्यकता देखिन्छ। सम्बन्धित निकायले तथ्यपरक छानबिन गरी दोषीमाथि कानुनी कारबाही अघि नबढाए सीमावर्ती क्षेत्रबाट हुने अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न थप चुनौती उत्पन्न हुने स्थानीयवासीहरूको भनाइ छ।