मिटरब्याजविरुद्ध सरकार आक्रामक, प्रभावशाली कारोबारीमाथि अनुसन्धानको तयारी

काठमाडौं । मिटरब्याजको अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न सरकारले सक्रियता बढाएसँगै विगतमा चर्को ब्याज असुली र सर्वसाधारणलाई आर्थिक शोषण गरेको आरोप लागेका व्यक्तिहरूमाथि अनुसन्धान अघि बढाउने तयारी भएको छ।
सरकारी निकायमा परेका उजुरी र प्राप्त सूचनाका आधारमा मिटरब्याज, अवैध सम्पत्ति आर्जन तथा आर्थिक अपराधसँग जोडिएका व्यक्तिहरूमाथि छानबिन प्रक्रिया अघि बढाइएको स्रोतको भनाइ छ। अनुसन्धानको तयारीसँगै केही प्रभावशाली कारोबारी सम्पर्कविहीन वा भूमिगत भएको चर्चा सुरु भएको छ।
वीरेन्द्रलाल श्रेष्ठमाथि अनुसन्धानको तयारी
मिटरब्याज कारोबारमा संलग्न रहेको आरोप लागेका काभ्रेका वीरेन्द्रलाल श्रेष्ठमाथि पनि अनुसन्धान अघि बढाउने तयारी भएको बताइएको छ। उनलाई क्यासिनोमा जुवा खेल्ने व्यक्तिहरूलाई अत्यधिक ब्याजदरमा रकम लगानी गर्ने र पछि सम्पत्ति कब्जा गर्ने गरेको आरोप लाग्दै आएको छ।
उनीमाथि एक लाख रुपैयाँ ऋण दिएर छोटो अवधिमै अत्यधिक ब्याज असुल गर्ने तथा ऋणीको घरजग्गा र सम्पत्तिमा दबाब सिर्जना गर्ने गरेको आरोप विगतदेखि लाग्दै आएको छ। यद्यपि यी आरोपहरूको आधिकारिक पुष्टि भने अनुसन्धानपछि मात्रै हुने सम्बन्धित निकायले जनाएको छ।
सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग र अन्य सुरक्षा निकायले अवैध सम्पत्ति आर्जन तथा आर्थिक अपराधसँग जोडिएका विषयमा अध्ययन थालेपछि श्रेष्ठ सम्पर्कबाहिर रहेको स्रोतको दाबी छ। उनी विदेश गएको हुन सक्ने आशंका गरिए पनि यसको आधिकारिक पुष्टि भएको छैन।
विगतमा पनि प्रहरी अनुसन्धानको दायरामा
वीरेन्द्रलाल श्रेष्ठसहित केही व्यक्तिहरूमाथि विगतमा पनि प्रहरीले अनुसन्धान गरेको थियो। हतियारको आडमा धम्की दिने, अवैध आर्थिक गतिविधि सञ्चालन गर्ने लगायतका आरोपमा सुरक्षा निकायले विभिन्न समयमा निगरानी र कारबाही प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।
प्रहरीले विगतमा केही व्यक्तिहरूबाट हतियारसमेत बरामद गरेको थियो। तर शक्तिशाली पहुँच र प्रभावका कारण उनीहरू लामो समयसम्म कानुनी कारबाहीबाट जोगिँदै आएको आरोप लाग्ने गरेको छ।
कविन शाक्यमाथि पनि निगरानी
मिटरब्याज कारोबारमा संलग्न रहेको आरोप लागेका अर्का व्यक्ति कविन शाक्यमाथि पनि सरकारी निकायमा उजुरी परेको बताइएको छ।
शाक्यमाथि क्यासिनोमा जुवा खेल्ने व्यक्तिहरूलाई रकम उपलब्ध गराउने, चर्को ब्याज असुल गर्ने तथा ऋणीको सम्पत्ति कब्जा गर्ने गरेको आरोप लाग्दै आएको छ।
यसअघि पनि उनी क्यासिनोसँग सम्बन्धित एक घटनामा पक्राउ परेको प्रहरी अभिलेखमा उल्लेख भएको बताइन्छ। क्यासिनोमा मेसिन प्रयोग गरी रकम हिनामिना गरेको आरोपमा प्रहरीले अनुसन्धान गरेको थियो। उक्त घटनामा उनीसहित केही व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिइएको थियो।
अवैध सम्पत्तिमाथि राज्यको निगरानी
मिटरब्याज, गुण्डागर्दी र अवैध आर्थिक गतिविधिबाट ठूलो मात्रामा सम्पत्ति आर्जन गरेको आरोप लागेका व्यक्तिहरूमाथि विगतमा पनि नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) र अन्य निकायले अनुसन्धान गर्दै आएका छन्।
सुरक्षा निकायले अवैध स्रोतबाट आर्जित सम्पत्तिको खोजी गर्दै सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागमार्फत कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने गरेको छ।
सरकारले पछिल्लो समय मिटरब्याज पीडितका उजुरीलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ। पीडितहरूको गुनासो सम्बोधन गर्न र आर्थिक शोषण गर्नेहरूमाथि कानुनी कारबाही गर्न आवश्यक प्रमाण संकलन र अनुसन्धानलाई तीव्रता दिइने अधिकारीहरूको भनाइ छ।
पीडितलाई न्याय दिलाउन निष्पक्ष अनुसन्धान आवश्यक
मिटरब्याजको समस्या केवल आर्थिक लेनदेनको विषय नभई सामाजिक न्यायसँग जोडिएको विषय भएकाले निष्पक्ष अनुसन्धान आवश्यक रहेको विज्ञहरूले बताएका छन्।
उनीहरूका अनुसार पहुँच र प्रभावका आधारमा कसैले पनि कानुनबाट उन्मुक्ति पाउनु हुँदैन। वास्तविक पीडितको पहिचान गरी दोषीमाथि कडा कारबाही र अवैध सम्पत्तिको स्रोत खोजी गर्नु राज्यको दायित्व भएको उनीहरूको भनाइ छ।
सरकारले अघि बढाउने अनुसन्धानले मिटरब्याजको नाममा हुने आर्थिक शोषण, अवैध सम्पत्ति आर्जन र त्यससँग जोडिएका सम्भावित सञ्जालबारे वास्तविक तथ्य बाहिर ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।