उपत्यकाबाट १५ हजार प्रहरी बाहिरिँदै: निर्वाचन सुरक्षामा राज्य संयन्त्रको अभूतपूर्व परिचालन

आगामी २१ फागुनमा हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै सुरक्षा संयन्त्रले देशभर अभूतपूर्व सुरक्षा तयारी थालेको छ। निर्वाचन मिति नजिकिँदै जाँदा राज्य संयन्त्र पूर्ण रूपमा परिचालित भएको संकेत मिलेको छ।
नेपाल प्रहरीले काठमाडौं उपत्यकाबाट मात्रै १५ हजार सुरक्षाकर्मी बाहिरी जिल्लामा खटाउने तयारी गरेको छ। केन्द्रीय प्रवक्ता तथा डीआईजी अबिनारायण काफ्लेले उपत्यकाबाट ठूलो संख्यामा जनशक्ति परिचालन गरिने पुष्टि गर्दै केही टोली खटिइसकेको जानकारी दिएका छन्।
प्रहरी मुख्यालयका अनुसार हालसम्म १४० जना सिनियर अफिसरहरू चुनौतीपूर्ण मानिएका जिल्लामा पठाइसकिएको छ। तीमध्ये अधिकांश टोली तराईका जिल्लामा परिचालित छन्।
मधेश उच्च जोखिममा
विशेषगरी मधेश प्रदेश लाई सुरक्षाका दृष्टिले उच्च जोखिमयुक्त क्षेत्रका रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ। विगतका निर्वाचनमा देखिएको राजनीतिक ध्रुवीकरण, समूहगत प्रतिस्पर्धा र स्थानीय तहको तिक्तता कारण त्यहाँ थप सुरक्षा बल परिचालन गरिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।
प्रदेशगत तालिका अनुसार:
९ फागुन: कर्णाली र सुदूरपश्चिम
१० फागुन: कोशी
११ फागुन: लुम्बिनी
१२ फागुन: गण्डकी र बागमती
विशेष ब्युरोहरूसमेत सक्रिय
निर्वाचन सुरक्षाका लागि नियमित प्रहरी युनिट मात्र होइन, विशेष इकाइहरूबाट पनि व्यापक परिचालन गरिएको छ। ट्राफिक प्रहरी, अपराध अनुसन्धान कार्यालय, लागुऔषध नियन्त्रण ब्युरो, केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो, साइबर ब्युरो र मानव बेचबिखन अनुसन्धान ब्युरोबाट समेत ठूलो संख्यामा प्रहरी बाहिरी जिल्लामा खटाइँदै छन्।
उपत्यकामा कार्यरत ट्राफिक प्रहरीमध्ये १० प्रतिशत मात्रै राजधानीमा रहने र बाँकी सबै निर्वाचन सुरक्षामा खटिने निर्णयले निर्वाचनलाई दिइएको प्राथमिकता स्पष्ट देखिन्छ।
झापा सबैभन्दा संवेदनशील
यसपटकको निर्वाचनमा झापा लाई सबैभन्दा बढी सुरक्षा संवेदनशील जिल्लाको रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ। मनोनयन दर्ताकै क्रममा धक्कामुक्की र तनाव देखिएपछि त्यहाँ थप सुरक्षा जनशक्ति पठाइसकिएको छ।
प्रहरीको आन्तरिक रिपोर्टअनुसार झापामा नयाँ र पुराना राजनीतिक दलबीच टकराव हुनसक्ने सम्भावना छ। संगठनात्मक रूपमा बलियो दल र नवप्रवेशी शक्तिबीच सीधा प्रतिस्पर्धा हुने आँकलनले सुरक्षा सतर्कता अझ बढाइएको छ।
सशस्त्र प्रहरीको पनि विशेष तयारी
सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल ले पनि निर्वाचन सुरक्षालाई लक्षित गर्दै व्यापक तयारी थालेको छ। प्रधान कार्यालय हल्चोकबाट १ हजार ६०० जनशक्ति उपत्यका बाहिरका जिल्लामा खटाइसकिएको छ।
सहप्रवक्ता शैलेन्द्र थापाका अनुसार उक्त टोली कोशी, मधेश र गण्डकी प्रदेशमा परिचालन गरिएको छ। सीमावर्ती क्षेत्र, संवेदनशील मतदान केन्द्र र उच्च जोखिमयुक्त इलाकामा सशस्त्र प्रहरीलाई विशेष जिम्मेवारी दिइनेछ।
बिदा बन्द, साइबर निगरानी कडा
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सुरक्षा निकायहरूले अत्यावश्यक बाहेकका सबै बिदा बन्द गरेका छन्। किरिया, विवाह, सुत्केरी जस्ता अत्यावश्यक बिदा बाहेक अन्य सबै प्रकारका बिदा स्थगित गरिएको छ। मतदानपूर्व चरणदेखि मतगणनासम्म कुनै पनि अवस्थामा सुरक्षामा कमजोरी नहोस् भन्ने उद्देश्यले यस्तो निर्णय गरिएको हो।
यसपटक बहु–तह सुरक्षा रणनीति लागू हुनेछ:
मतदान केन्द्रभित्र: नेपाल प्रहरी
बाहिरी घेरामा: सशस्त्र प्रहरी
आवश्यक परे: नेपाली सेना ब्याकअपमा
तराई र सीमावर्ती क्षेत्रमा हुनसक्ने गतिविधि, दलबीचको प्रतिस्पर्धा, सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिन सक्ने अफवाह र समूहगत तनावलाई ध्यानमा राख्दै साइबर निगरानी समेत बढाइएको छ।
उपत्यकाबाट १५ हजार प्रहरी बाहिरिनु, १ हजार ६०० सशस्त्र प्रहरी परिचालन हुनु, संवेदनशील जिल्ला घोषणा हुनु र बिदा बन्द गरिनुले राज्य संयन्त्रले निर्वाचनलाई शान्तिपूर्ण, निष्पक्ष र भयमुक्त वातावरणमा सम्पन्न गर्न कुनै कसर बाँकी नराख्ने स्पष्ट संकेत दिएको छ।
यसपटकको निर्वाचन सुरक्षा व्यवस्थापन विगतको तुलनामा अझ व्यवस्थित, योजनाबद्ध र बहुआयामिक देखिएको छ।