गुर्जुधारामा बिचौलिया सञ्जालमाथि प्रहरीको ठूलो कारबाही : लाइसेन्सदेखि नवीकरणसम्म ‘सेटिङ’ गर्ने ६ जना पक्राउ

काठमाडौँ । यातायात व्यवस्था कार्यालय गुर्जुधारामा वर्षौंदेखि सक्रिय रहेको भनिएको बिचौलिया सञ्जालमाथि प्रहरीले ठूलो कारबाही गरेको छ। सेवाग्राहीलाई अनावश्यक दुःख दिने, छिटो काम गराइदिने नाममा रकम असुल्ने तथा सरकारी सेवा प्रवाहलाई प्रभावित बनाउने गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोपमा ६ जना बिचौलिया पक्राउ परेका छन्।

जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौँ र प्रहरी वृत्त थानकोटको संयुक्त टोलीले विशेष सूचनाका आधारमा उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिएको हो। पक्राउ पर्नेहरूमा चन्द्रागिरी नगरपालिका–५ का २७ वर्षीय रन्जीत महर्जन, गोकर्णेश्वर नगरपालिका–८ का २३ वर्षीय दोर्जे लामा, चन्द्रागिरी नगरपालिका–१२ गुर्जुधाराका ३२ वर्षीय आशिष श्रेष्ठ, चन्द्रागिरी नगरपालिका–५ का ४९ वर्षीय केदार श्रेष्ठ, धादिङ सिद्धलेक गाउँपालिका–१ का २७ वर्षीय डाक्सन गुरुङ र चन्द्रागिरी नगरपालिका–६ का २५ वर्षीय सविन तामाङ रहेका छन्।

प्रहरीका अनुसार उनीहरू लामो समयदेखि कार्यालय परिसर तथा आसपासमा सक्रिय रहँदै सेवाग्राहीलाई विभिन्न बहानामा प्रभावमा पार्ने, आवश्यकभन्दा बढी कागजात मागिने भ्रम सिर्जना गर्ने, लाइन नबस्ने सुविधा दिने प्रलोभन देखाउने तथा ‘छिटो काम गराइदिने’ आश्वासनमार्फत आर्थिक लाभ लिने कार्यमा संलग्न थिए।

सेवाग्राहीको असहजतामाथि बनेको ‘अनौपचारिक धन्दा’

नेपालका सरकारी कार्यालयमा बिचौलिया समस्या नयाँ होइन। तर यातायात व्यवस्था कार्यालयहरूमा यो समस्या अझै गम्भीर रूपमा देखिँदै आएको छ। सवारी चालक अनुमतिपत्र (लाइसेन्स), सवारी दर्ता, नामसारी, नवीकरण, राजस्व भुक्तानी र ब्लुबुकसम्बन्धी प्रक्रियामा देखिने जटिलताको फाइदा उठाउँदै बिचौलियाहरू सक्रिय हुने गरेको गुनासो छ।

सेवाग्राहीलाई “काम हुँदैन”, “लाइन धेरै छ”, “फाइल अड्किन्छ” वा “कर्मचारी चिनिन्छु” जस्ता कुराले प्रभावित पार्दै रकम असुल्ने प्रवृत्ति व्यापक रहेको बताइन्छ।

कार्यालय बाहिर मात्रै कि भित्रसम्मको पहुँच ?

प्रहरीले पक्राउ परेकामाथि थप अनुसन्धान भइरहेको जनाएको छ। यस घटनासँगै बिचौलिया सञ्जाल केवल कार्यालय बाहिर सीमित थियो वा भित्रसम्म पहुँच थियो भन्ने प्रश्न पनि उठेको छ।

विगतका घटनामा कतिपय बिचौलियाले कर्मचारीसँगको मिलेमतोमा फाइल छिटो अघि बढाउने वा प्रक्रिया प्रभावित पार्ने गरेको आरोप लाग्दै आएको छ। यद्यपि हालका पक्राउ परेकाहरूको हकमा त्यस्ता सम्बन्धबारे पुष्टि भइसकेको छैन।

विशेषज्ञहरूका अनुसार बिचौलिया समस्या केवल व्यक्तिसँग सम्बन्धित नभई सेवा प्रणालीभित्रका कमजोरीको परिणाम हो।

किन मौलाउँछन् बिचौलिया ?

विश्लेषकहरूका अनुसार जटिल प्रशासनिक प्रक्रिया, सेवाबारे अस्पष्ट जानकारी, अनलाइन प्रणालीको कमजोर कार्यान्वयन, सेवाग्राहीको हतारो र कतिपय अवस्थामा कर्मचारीको गैरजिम्मेवारीपन बिचौलिया मौलाउने प्रमुख कारण हुन्।

दैनिक हजारौँ सेवाग्राही पुग्ने यातायात कार्यालयहरूमा यस्तो गतिविधिका लागि वातावरण अझ अनुकूल हुने उनीहरूको भनाइ छ।

बिचौलियामुक्त कार्यालय अभियान

नेपाल प्रहरीले पछिल्लो समय सरकारी कार्यालयहरूलाई बिचौलियामुक्त बनाउने अभियान तीव्र पारेको छ। मालपोत, नापी, यातायात, राहदानी र वैदेशिक रोजगारसम्बन्धी निकायहरूमा निगरानी बढाइएको छ।

यस अभियानअन्तर्गत विभिन्न जिल्लामा दर्जनौँ बिचौलिया पक्राउ परिसकेका छन्। प्रहरीको भनाइमा, सेवा प्रणालीलाई पारदर्शी र नागरिकमैत्री बनाउन यस्ता कारबाही निरन्तर जारी रहनेछन्।

सेवाग्राहीलाई सचेत रहन आग्रह

विज्ञहरूले बिचौलिया नियन्त्रणका लागि प्रहरी कारबाही मात्र पर्याप्त नहुने बताएका छन्। सेवाग्राही स्वयं सचेत भई कुनै अनधिकृत व्यक्तिलाई पैसा नदिन र शंका लागेमा सम्बन्धित निकायमा जानकारी दिनुपर्ने सुझाव दिइएको छ।

साथै सरकारी कार्यालयहरूले सूचना स्पष्ट बनाउने, डिजिटल सेवा प्रभावकारी गर्ने र सहायता कक्ष मजबुत बनाउने हो भने बिचौलियाको भूमिका स्वतः कमजोर हुने उनीहरूको भनाइ छ।

Facebook Comments Box