सुशासनको नारा र हित–द्वन्द्वको गम्भीर प्रश्न

देशमा सुशासन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको नारा दिन सजिलो छ। तर त्यसलाई व्यवहारमा उतार्ने कुरा सत्ता र शक्तिको नजिक पुगेपछि नै वास्तविक परीक्षा सुरु हुन्छ। अहिले गृहमन्त्री सुधन गुरुङको नाम एक लघु बीमा कम्पनीसँग जोडिएर सार्वजनिक भएको दाबीले फेरि एक पटक यही पुरानो प्रश्नलाई केन्द्रमा ल्याएको छ—के सत्ता र निजी स्वार्थ सँगसँगै चल्न सक्छन्?

सार्वजनिक भएका विवरणहरूअनुसार दीपक भट्ट समूहसँग जोडिएको भनिएको स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स कम्पनीमा गृहमन्त्री गुरुङको सेयर स्वामित्व देखिएको दाबी गरिएको छ। यो दाबी मात्र होइन, सार्वजनिक पदमा बसेको व्यक्तिको सम्पत्ति विवरण र लगानी संरचनाबारे उठाइएको गम्भीर प्रश्न हो।

यदि यस्तो लगानी वास्तवमै सम्पत्ति विवरणबाट बाहिर राखिएको हो भने यो सामान्य प्रशासनिक त्रुटि होइन, यो सार्वजनिक विश्वासमाथिको सीधा प्रहार हो। र यदि होइन भने पनि, यस्तो विवादास्पद संरचनासँग नाम जोडिनु स्वयंमा नैतिक प्रश्नबाट मुक्त हुन सक्दैन।

राज्यको सुरक्षा जिम्मेवारी सम्हाल्ने गृहमन्त्री जस्तो पदमा बसेको व्यक्तिको व्यवसायिक सम्बन्ध, लगानी र सम्भावित हित–द्वन्द्वबारे शंका उठ्नु मात्र पनि सामान्य कुरा होइन। यस्तो अवस्थामा स्पष्टता, पारदर्शिता र स्वतन्त्र छानबिन अनिवार्य हुन्छ—यो विकल्प होइन, जिम्मेवारी हो।

आज देशले बिचौलिया प्रभाव, अपारदर्शी लगानी र राज्य संयन्त्रको दुरुपयोगविरुद्ध ठूलो अपेक्षा राखिरहेको छ। तर त्यही अपेक्षाको प्रतिनिधित्व गर्ने ठाउँमा बसेकाहरू नै विवादको घेरामा आउने हो भने जनविश्वास कमजोर हुनु स्वाभाविक हुन्छ।

यहाँ प्रश्न व्यक्तिको मात्र होइन, प्रणालीको पनि हो—किन यस्ता संरचना बारम्बार दोहोरिन्छन्? किन सार्वजनिक पदमा बसेका व्यक्तिहरूको आर्थिक सम्बन्ध पूर्ण रूपमा स्पष्ट हुन सक्दैन? र किन जवाफदेहिता सधैं पछि धकेलिन्छ?

यदि आरोपहरू गलत हुन् भने ती स्पष्ट रूपमा खण्डन हुनुपर्छ। यदि सत्य हुन् भने त्यसको कानुनी र नैतिक दुवै जिम्मेवारीबाट कोही पनि भाग्न मिल्दैन।

देशलाई भाषण होइन, प्रमाण चाहिन्छ। नारा होइन, पारदर्शिता चाहिन्छ। र सबैभन्दा बढी—सत्तामा बसेकाबाट उदाहरणीय आचरण चाहिन्छ।

अन्ततः, यो विवादको समाधान सामाजिक सञ्जालका स्पष्टीकरण वा राजनीतिक बचाउले होइन, स्वतन्त्र, निष्पक्ष र छिटो छानबिनले मात्र गर्न सक्छ। त्यसैमा मात्र सुशासनको अर्थ बाँच्छ।

Facebook Comments Box