ओलीको पराजय: एमालेका लागि चेतावनी संकेत

नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेपाली राजनीतिको एक चतुर र अनुभवी खेलाडीको रूपमा लामो समयदेखि परिचित छन्। संसदीय राजनीतिमा अनेकौं चुनाव जितिसकेका, तीनपटक प्रधानमन्त्री भइसकेका उनी चुनावी हिसाबकिताबमा पनि दक्ष मानिन्छन्। तर, यसपटक झापा–५ मा भएको परिणामले उनी र उनका समर्थकलाई गहिरो धक्का दिएको छ।

०४८ सालदेखि झापा–५ बाट निरन्तर संसदीय प्रतिस्पर्धामा रहेका ओली ०६४ बाहेक सबै चुनावमा जित हात पारेका थिए। तर, फागुन २१ मा उनी पूर्वमेयर बालेन्द्र साहसँग करिब ५० हजार मतान्तरले पराजित भए। चुनावअघि अनुमान गरिएको अंकको नजिकैको प्रतिस्पर्धा वास्तविकतासँग मेल खाएन।

यो पराजय अस्वाभाविक मात्र नभएर संकेतात्मक पनि छ। ओली राजनीतिक अनुभव, रणनीतिक सोच र व्यक्तित्वका दृष्टिले साहसँग तुलनात्मक रूपमा स्पष्ट रूपमा अग्रणी थिए। तर जनताले नयाँ उम्मेदवारलाई रोज्नुभयो, र अहिले एमालेसँग यसलाई स्वीकार गर्ने विकल्प मात्र बाँकी छ।

झापा–५ को परिणामले पार्टीभित्र व्यापक समीक्षा आवश्यक भएको देखाउँछ। अहिले सम्म औपचारिक समीक्षा सम्पन्न भएको छैन। पितृशोकमा रहेका अध्यक्षले बैठक बोलाएर समग्र विश्लेषण गर्ने तयारी गरेका थिए। तर, निर्वाचनअघि प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले दिएको गलत रिपोर्टले ओलीको रणनीति प्रभावित भएको आरोप उठाइएको छ। स्रोतका अनुसार, कार्कीले सरकारी स्रोतको हवाला दिँदै झापा–५ मा १० हजार मतान्तरले ओलीको जीत हुने जानकारी दिएकी थिइन्। यसले ओलीलाई भोलिपल्टै चुनावमा जान उत्साहित पारेको थियो।

तर, चुनावी परिणामले एमालेमा शून्यता र सवालहरूको श्रृंखला सिर्जना गरेको छ। पार्टीको नेतृत्व र नीति पुनर्गठन आवश्यक देखिन्छ। केही नेताहरूले आन्तरिक कमजोरी भन्दा बाह्य हस्तक्षेपलाई प्रमुख कारणको रूपमा देखाएका छन्।

विश्लेषकहरू भन्छन्, पछिल्लो दशकमा नेपालमा शक्ति राष्ट्रहरूको राजनीतिक प्रभाव अस्वाभाविक रूपमा बढेको छ। अमेरिकाको दूतावास, युवा काउन्सिल र विद्युतीय नेटवर्क जस्ता माध्यमले युवाहरूमा पुराना दलप्रति असन्तोष र विकल्पीय सोच प्रवर्धन गरेको देखिन्छ। विशेष गरी, स्वतन्त्र उम्मेदवार बालेन्द्र साहको अपत्यारिलो जित यस्ता रणनीतिक प्रविधिहरूसँग जोडिएको मानिन्छ।

एमाले र कांग्रेस अहिले परम्परागत नेतृत्व संरचनामा आधारित पार्टीहरू हुन्। तर विश्व राजनीति निराशा र वितृष्णामा आधारित हुँदै गइरहेको वर्तमान अवस्थामा पुराना दलहरूको पुनर्जागरण सहज देखिँदैन। राजनीतिक परिवर्तनको आवश्यकता स्पष्ट छ, तर समाधान तत्काल उपलब्ध छैन।

झापा–५ को परिणाम केवल एउटा निर्वाचनको पराजय मात्र होइन; यो नेपाली राजनीतिको संकेत पनि हो—पुराना दलहरूले नयाँ यथार्थअनुसार नीति, नेतृत्व र जनभावनामा सामञ्जस्य गर्नुपर्ने बेला आएको छ। केपी ओलीको पराजयले एमालेलाई सघन आत्ममूल्यांकन र नयाँ रणनीति निर्माणको चेतावनी दिएको छ।

Facebook Comments Box