१५३ विश्व कीर्तिमानका स्रष्टा : नेपाली साहित्यका विश्व–प्रतिष्ठित व्यक्तित्व

काठमाडौं :
नेपाली साहित्य, गीत–सङ्गीत र सिर्जनात्मक क्षेत्रमा विशिष्ट पहिचान बनाएका (धर्मराज उपाध्याय) आज विश्वस्तरमै कीर्तिमानी स्रष्टाका रूपमा स्थापित भएका छन्। उनका सिर्जनाहरू केवल पाठक–श्रोताको मनमा सीमित छैनन्, विश्वका विभिन्न रेकर्ड पुस्तकमै दर्ज भएका छन्।

गिनिज बुक अफ वर्ल्ड रेकर्ड, अमेरिकन बुक अफ रेकर्ड लगायत विश्वका दर्जनभन्दा बढी संस्थाबाट प्रमाणित उनका कीर्तिमानले नेपाली भाषा, साहित्य र साङ्गीतिक सिर्जनालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चिनाएको छ। हालसम्म उनले गीत, सङ्गीत र साहित्यका विभिन्न विधामा १५३ विश्व कीर्तिमान कायम गरिसकेका छन्।

वि.सं. २०१९ (सन् १९६२) मा पर्साको वीरगञ्जमा जन्मिएका उपाध्याय प्रारम्भदेखि नै साहित्य र सिर्जनामा रुचि राख्थे। सामान्य परिवेशबाट उठेर विश्व कीर्तिमान कायम गर्ने उनी विरलै भेटिने प्रतिभामध्ये एक मानिन्छन्।

उनले गीत, कविता, निबन्ध र उपन्यासलगायत विभिन्न विधामा सक्रिय योगदान दिएका छन्। उनका ‘बज्रघात’, ‘त्यागी’, ‘भाग्यचक्र’, ‘अपवित्र छायाँ’, ‘अधुरो प्रेम’, ‘सपनाकी रानी’, ‘कफी लभ’, ‘मेरी प्रिया’ लगायत १७ भन्दा बढी उपन्यास प्रकाशित भइसकेका छन्।

गीत–सङ्गीत क्षेत्रमा पनि उनको योगदान उत्तिकै उल्लेखनीय छ। उनले ३७ वटा एल्बममार्फत सयौँ कालजयी गीत स्रोता–दर्शकमाझ ल्याएका छन्। उनका गीतमा प्रेम, समाज, पीडा, संघर्ष, संस्कृति र चेतनाको सशक्त प्रस्तुति पाइन्छ।

उनका कीर्तिमानहरू अत्यन्तै अनौठा र सिर्जनात्मक छन्। उदाहरणका रूपमा—

• २८८ लाइनको सामाजिक सन्देशयुक्त गीत
• ५० अन्तर्राष्ट्रिय भाषामा गीत
• विभिन्न देशका मुद्रा, पर्यटन स्थल, चराचुरुङ्गी, वनस्पति आदिका नाम समेटिएका गीत
• एकै दिनमा चार गीत लेखी रेकर्ड गर्ने उपलब्धि
• साङ्केतिक भाषा, अक्षर–अक्षर तथा विभिन्न शैलीमा गीत सिर्जना

यस्ता सिर्जनात्मक प्रयोगहरूले उनलाई विश्व रेकर्डका क्षेत्रमा विशिष्ट स्थान दिलाएको छ।

उपाध्यायलाई नेपाल सरकारबाट राष्ट्रिय सम्मान, ‘हिरो २०१९’ अवार्ड, साथै भारतको प्रतिष्ठित दादा साहेब फाल्के अवार्डबाट समेत सम्मानित गरिएको छ। साथै, विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय विश्वविद्यालयहरूले उनलाई नौ वटा मानार्थ विद्यावारिधि (D.Litt.) प्रदान गरिसकेका छन्।

“लेखन मेरो श्वास हो, म बाँच्दासम्म सिर्जना गरिरहन्छु” भन्ने उनको भनाइले उनको समर्पण र सिर्जनात्मक ऊर्जा झल्काउँछ।

कलासाहित्यलाई समाजको दर्पण ठान्ने उपाध्यायका रचनाहरूमा सामाजिक यथार्थ, मानवीय संवेदना र सकारात्मक सन्देश स्पष्ट रूपमा देखिन्छ। उनी लेखनलाई केवल पेशा होइन, समाजप्रतिको जिम्मेवारीका रूपमा लिन्छन्।

आज नेपाली कला, साहित्य र सङ्गीतलाई विश्वमञ्चमा स्थापित गराउने एक प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा चिनिन्छन्। उनका कीर्तिमान र सिर्जनाले आगामी पुस्तालाई पनि सिर्जनात्मक यात्रामा अघि बढ्न प्रेरित गरिरहेका छन्।

जनरक्षा फोकस

थप सामाग्री

जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल प्रहरीले पाएको दृढ नेतृत्व

दान बहादुर कार्की : संक्रमणकालमा प्रहरी संगठनलाई नेतृत्व प्रदान गर्ने सक्षम व्यक्ति

सुशीला ‘आमा’को सिफारिस अस्वीकार गर्ने गणपतिको स्वार्थ के हो ? कुकुर भुक्यो भनेर हात्ति लम्कन नछाडोस् !

समाज

थप सामाग्री

• 

  गृहमन्त्री गुरुङमाथि छानबिनको माग: कांग्रेसको चेतावनी—‘ढाकछोप भए जनविश्वासमा गम्भीर आघात’

• 

  प्रहरी विधेयक पुनरावलोकनमा : प्रजिअ–प्रहरी अधिकार बाँडफाँटमा चर्को विवाद

• 

  “फेसबुक स्पष्टीकरणप्रति राप्रपा सांसद खुश्बु ओलीको आपत्ति: गृहमन्त्री सुधन गुरुङलाई राजीनामा दिन आग्रह”

• 

  आज अक्षय तृतीया : धार्मिक विश्वास, दान र शुभकार्यको विशेष दिन

• 

  सुशासनको नारा र हित–द्वन्द्वको गम्भीर प्रश्न

सुरक्षा अभियान र घरभाडा प्रणालीमा प्रहरी सहकार्यको आवश्यकता

१० घण्टा अगाडि

2.2kViews 303 Shares Share on Facebook Share on Twitter काठमाडौं उपत्यकामा हालै अघि सारिएको सुरक्षा अभियानले शान्ति–सुरक्षाको सुदृढीकरणमा नयाँ सम्भावना…

प्रशासनिक सुधारलाई विवाद बनाउने प्रवृत्ति : तथ्यभन्दा अफवाह बलियो बनाउने पत्रकारिता चुनौती

११ घण्टा अगाडि

डिभिजन वन प्रमुखको अभिव्यक्तिले रौतहटमा विवाद, छानबिनको माग

१२ घण्टा अगाडि

गृहमन्त्री गुरुङको नाममा लघु बीमा कम्पनीमा सेयर रहेको खुलासा, सम्पत्ति विवरणमा नदेखिएको भन्दै प्रश्न

१२ घण्टा अगाडि