जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल प्रहरीको मनोबल धरासायी, चुनावी सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न

काठमाडौं । जेनजी आन्दोलनका क्रममा नागरिकको आक्रोशको सामना गरेको नेपाल प्रहरी अझै सम्हालिन सकेको छैन। सरकार र प्रहरी नेतृत्वबाट कर्मचारीको मनोबल बढाउने ठोस पहल नहुँदा संगठन थप दबाबमा परेको देखिन्छ। यही अवस्थामै देश निर्वाचनतर्फ धकेलिँदा सुरक्षा अवस्था नाजुक बन्ने जोखिम स्पष्ट देखिन थालेको छ।
प्रहरीको कमजोर मनोबलको प्रत्यक्ष उदाहरण राजधानीको माइतीघर क्षेत्रमा देखिन्छ। ८–१० जनाको सामान्य भिड जम्मा हुँदा पनि २–३ सय प्रहरी खटाउनुपर्ने अवस्था छ। भिड देख्नेबित्तिकै प्रहरी स्वयं असहज र भयभीत हुने स्थिति बनेको छ। कारण स्पष्ट छ—न मनोबल बढेको छ, न आवश्यक स्रोत–साधन उपलब्ध गराइएको छ। भिड नियन्त्रणका आधुनिक उपकरण र आवश्यक सामग्री अझैसम्म प्रहरीलाई दिइएको छैन।
स्रोत–साधन अभावकै कारण प्रहरीले नागरिकसँग सहयोग माग्दै काम चलाउनुपरेको गुनासो प्रहरीभित्रै छ। एक वरिष्ठ प्रहरी अधिकारी भन्छन्, “प्रहरीलाई सहयोग गर्नेहरूमा धेरैजसो दुई नम्बर धन्दामा संलग्न व्यक्तिहरू छन्। संगठनले बजेट नदिँदा यस्ता व्यक्तिसँग हात फैलाएर काम गर्नुपर्छ भने प्रहरी कसरी निष्पक्ष रहन सक्छ?”
नयाँ प्रहरी नेतृत्व आएको डेढ महिना बितिसक्दा पनि सुधारको संकेत देखिएको छैन। तराईका धेरै जिल्लामा अघिल्लो सरकारकै पालाजस्तै प्रहरी–तस्कर मिलेमतोमा अवैध कारोबार चलिरहेको आरोप छ। थुप्रै जिल्लामा खराब आचरण भएका प्रहरी यथावत् कार्यरत छन् भने सरुवा–बढुवामा निष्पक्ष मूल्यांकन हुन सकेको छैन।
अर्कोतर्फ, आन्दोलनका नाममा भएका आपराधिक गतिविधिमा संलग्नहरू अझै पक्राउ परेका छैनन्। निजी क्षेत्रमाथि भएका आक्रमणको प्रभावकारी अनुसन्धान नहुँदा व्यवसायीहरू त्रसित अवस्थामा छन्। देशभर चार हजारभन्दा बढी कैदी फरार रहेको तथ्याङ्कले अवस्था झनै गम्भीर बनाएको छ।
आन्दोलनका क्रममा प्रहरीबाट लुटिएका हतियारसमेत फिर्ता हुन सकेका छैनन्। कैदी पक्राउ र हतियार फिर्ताका लागि विशेष अभियान चलाउने निर्णय भए पनि कार्यान्वयन कागजमै सीमित छ।
यस्तो परिस्थितिमा प्रहरी निष्पक्ष र भयरहित ढंगले निर्वाचन सुरक्षा दिन सक्षम हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न स्वयं प्रहरी संगठनभित्रै उठ्न थालेको छ।
राजधानीमै बौद्धस्थित एक क्यासिनोबाट करोडौं रुपैयाँ लुटपाट गर्ने काभ्रेली समूहको तस्बिर र भिडियो सार्वजनिक भएको चार महिना बितिसक्दा पनि आरोपीहरू पक्राउ नपर्नुले झनै चिन्ता बढाएको छ। यस घटनाले काठमाडौं प्रहरी र अपराध अनुसन्धान कार्यालयको नेतृत्व क्षमतामाथि समेत गम्भीर प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ।
समग्रमा, मनोबल, स्रोत–साधन, सुशासन र नेतृत्व—all चारै क्षेत्रमा देखिएको कमजोरीले नेपाल प्रहरी गम्भीर संकटको मोडमा पुगेको संकेत गर्छ। समयमै ठोस सुधार र राजनीतिक इच्छाशक्ति नदेखिए आगामी निर्वाचनको सुरक्षा चुनौतीपूर्ण बन्ने निश्चितजस्तै देखिन्छ।

Facebook Comments Box