सीआईबीको सक्रियताले फरार अभियुक्त समातिए, पीडितमा न्यायको आशा तर क्षतिपूर्ति अझै चुनौती

युनिटी लाइफ ठगीका मुख्य अभियुक्त पक्राउ, वर्षौँपछि कानुनी दायरामा

काठमाडौं । बहुचर्चित ‘युनिटी लाइफ’ ठगी प्रकरणमा वर्षौँदेखि फरार रहेका मुख्य अभियुक्तहरू अन्ततः प्रहरीको नियन्त्रणमा आएका छन्। राजस्व चुहावट र ठगी कसूरमा अदालतबाट दोषी ठहर भइसकेपछि लुकीछिपी बस्दै आएका दुई प्रतिवादीलाई नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी)ले शुक्रबार पक्राउ गरेसँगै यो पुरानो आर्थिक अपराध पुनः चर्चामा आएको छ।

पक्राउ पर्नेमा सर्लाहीको ब्रम्हपुरी नगरपालिका–२ स्थायी घर भई हाल काठमाडौंको कुलेश्वर बस्दै आएका ३१ वर्षीय प्रवीणकुमार महतो र बाग्लुङ नगरपालिका–३ घर भई सामाखुसी बस्दै आएका ५२ वर्षीय महेन्द्र केसी रहेका छन्। केसी ‘युनिटी लाइफ इन्टरनेशनल लिमिटेड’का सञ्चालकसमेत हुन्।

सीआईबीका अनुसार महतोविरुद्ध राजस्व चुहावटसम्बन्धी कसूरमा करिब ४ करोड रुपैयाँभन्दा बढी जरिवाना र १ वर्ष कैद सजाय तोकिएको थियो। फैसला कार्यान्वयनअघि नै फरार भएका उनलाई लामो निगरानीपछि कुलेश्वरबाट पक्राउ गरिएको हो। पक्राउपछि उनलाई फैसला कार्यान्वयनका लागि ललितपुर जिल्ला अदालतमा उपस्थित गराइएको छ।

यस्तै, कम्पनीका सञ्चालक केसी पनि ठगी मुद्दामा दोषी ठहर भई फरार थिए। सर्वोच्च अदालतले २०८२ वैशाख २ गते गरेको फैसलाअनुसार उनलाई २५ हजार रुपैयाँ जरिवाना र २ वर्ष ५ महिना कैद सजाय तोकिएको थियो। फरार रहँदै आएका केसीलाई सीआईबीको टोलीले सामाखुसीबाट पक्राउ गरी अदालतमा बुझाएको छ।

‘युनिटी लाइफ इन्टरनेशनल लिमिटेड’ नेपालकै चर्चित ठगी काण्डमध्ये एक हो। आकर्षक आम्दानी, अस्वाभाविक प्रतिफल र नेटवर्क विस्तारको प्रलोभन देखाउँदै हजारौँ सर्वसाधारणबाट रकम संकलन गरिएको आरोप कम्पनीमाथि लागेको थियो। ‘नेटवर्क मार्केटिङ’को नाममा सदस्य विस्तार गर्दै नयाँ सदस्य ल्याए बोनस दिने योजनाले धेरैलाई आकर्षित गरे पनि अन्ततः ठूलो संख्यामा लगानीकर्ता ठगिएको तथ्य अनुसन्धानबाट खुलेको थियो।

देशका विभिन्न जिल्लाबाट पीडितहरूले उजुरी दिएका थिए। कतिपयले जीवनभरको बचत गुमाएको बताएका छन् भने केहीले ऋण लिएर लगानी गर्दा ठूलो आर्थिक क्षति व्यहोर्नुपरेको थियो।

यो प्रकरण ठगीमा मात्र सीमित नरही राजस्व चुहावटसँग पनि जोडिएको थियो। कम्पनीले अवैध रूपमा रकम संकलन गर्दै कर छल्ने गतिविधि गरेको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाइएको थियो। प्रहरीका अनुसार महतो जस्ता व्यक्तिहरू कम्पनीको आर्थिक संरचना सञ्चालन, रकम व्यवस्थापन र वितरणमा संलग्न थिए।

नेपाल प्रहरीले पछिल्लो समय अदालतबाट दोषी ठहर भई फरार रहेका अभियुक्तहरू पक्राउ गर्ने अभियानलाई तीव्र बनाएको छ। विशेषगरी आर्थिक अपराध, ठगी, भ्रष्टाचार तथा राजस्वसम्बन्धी मुद्दामा फरार व्यक्तिहरूलाई प्राथमिकतामा राखिएको सीआईबीले जनाएको छ।

सीआईबीका एक अधिकारीका अनुसार, “फैसला भइसकेपछि पनि फरार रहने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्न प्रविधि, निगरानी र सूचनाको प्रयोगलाई सशक्त बनाइएको छ।”

अभियुक्त पक्राउसँगै पीडितहरूले केही हदसम्म न्यायको अनुभूति गरेका छन्। तर उनीहरूको मुख्य माग भने गुमाएको रकम फिर्ता पाउनु हो। कानुनी प्रक्रिया अघि बढे पनि क्षतिपूर्ति प्राप्ति अझै चुनौतीपूर्ण रहेको पीडितहरूको भनाइ छ।

यस घटनाले आर्थिक अपराधमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई स्पष्ट सन्देश दिएको छ—अदालतको फैसला छल्न सम्भव छैन। फरार रहे पनि अन्ततः कानुनी दायरामा ल्याइन्छ।

नेपालमा पछिल्लो समय डिजिटल प्लेटफर्म, नेटवर्क मार्केटिङ र अनलाइन लगानी योजनामार्फत ठगीका नयाँ तरिका बढ्दै गएका छन्। यस्ता अपराध नियन्त्रणका लागि कडा कानुनी व्यवस्था, प्रभावकारी निगरानी र जनचेतना अपरिहार्य देखिन्छ।

अब अदालतको फैसला कार्यान्वयनसँगै पीडितलाई न्याय र क्षतिपूर्ति दिलाउने प्रक्रिया कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने कुराले यस प्रकरणको आगामी दिशा तय गर्नेछ।

Facebook Comments Box