आईजीपी चयन दौडमा डा. मनोज केसी : निडर अनुसन्धानकर्ता कि विवादास्पद अधिकारी ?

काठमाडौं, १८ कात्तिक।
नेपाल प्रहरीको नेतृत्व आगामी कात्तिक २७ गतेदेखि फेरिँदैछ। वर्तमान प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) चन्द्रकुबेर खापुङ सेवा अवधिका कारण अवकाशमा जाँदै गर्दा चार जना अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआईजी)हरू — डा. मनोज केसी, दानबहादुर कार्की, राजन अधिकारी र सिद्धिविक्रम शाह — नेतृत्वका प्रमुख दाबेदार बनेका छन्।
यस दौडमा अहिले सबैभन्दा बढी चर्चा एआईजी डा. मनोज केसीको नाममा केन्द्रित भएको छ।

तर, के उनी साँच्चिकै नेतृत्वका लागि योग्य, सक्षम र विवादमुक्त अधिकारी हुन् ?

अनुसन्धानमा निडरता : “भुटानी शरणार्थी प्रकरण” बाट चर्चा

डा. केसीले प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी)को नेतृत्व सम्हालेपछि भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा तत्कालीन गृहमन्त्रीलाई जानकारी नै नदिई पूर्वगृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणलाई पक्राउ गरे।
त्यो कदमले उनले प्रहरी संगठनलाई राजनीतिक दबाबबाट मुक्त गर्न खोजेको संकेत दियो, तर राजनीतिक वृत्तमा असन्तुष्टि र आलोचना पनि उब्जियो।

उनले तत्कालीन प्रहरी महानिरीक्षक वसन्त बहादुर कुँवरले लुकाएको भनिएको शरणार्थी सम्बन्धी फाइल खोजी गरेर सार्वजनिक अनुसन्धन थालेका थिए।
यस साहसिक कदमका कारण उनलाई पछि उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयबाट हटाइएको थियो — जसले प्रहरीभित्रकै सन्तुलन र राजनीतिक हस्तक्षेपबारे गम्भीर प्रश्न खडा गर्‍यो।

पुनरागमन र “सुन तस्करी प्रकरण”

खापुङ आईजीपी बनेपछि मन्त्रिपरिषद्ले डा. केसीलाई फेरि सीआईबी प्रमुखको जिम्मेवारी दियो।
उनले फेरि एकपटक ठूलो राजनीतिक विवाद उठाएको सुन तस्करी प्रकरणमा पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महरालाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान थाले।
यो कदमले उनलाई “कम बोल्ने तर काम गर्ने अधिकारी”को रूपमा प्रस्तुत गर्‍यो। तर आलोचकहरू भन्छन् —

“डा. केसीका धेरै अनुसन्धान राजनीतिक रूपमा ‘टार्गेटेड’ छन्, जसले प्रहरीको निष्पक्षता प्रश्नमा पार्न सक्छ।”

विश्लेषण : योग्यता र विवाद दुबै

डा. केसीको पक्षमा बोल्ने प्रमुख आधारहरू —

अनुसन्धानमा निडरता र व्यावसायिकता,
फरेन्सिक र डिजिटल अनुसन्धानमा दक्षता,
र राजनीतिक दबाब नमान्ने साहसिक निर्णय क्षमता हुन्।

तर, उनको विरोधमा उठ्ने प्रश्नहरू पनि त्यत्तिकै गम्भीर छन् —

अनुसन्धानका नाममा चयनात्मक कारबाही र राजनीतिक प्रयोजनका लागि फाइल प्रयोग गरिएको आरोप,
प्रहरी संगठनभित्र सहकर्मीहरूसँग समन्वय कमजोर भएको आलोचना,
र आन्तरिक प्रशासनिक व्यवस्थापनमा कडा र एकल निर्णय गर्ने प्रवृत्तिले संगठनात्मक सन्तुलन बिगार्न सक्ने चिन्ता।

हेक्का रहोस : “साहस र विवादबीचको व्यक्ति”

डा. मनोज केसी आजको अवस्थामा प्रहरीभित्र साहसिक, निर्णयशील र अनुसन्धानमुखी अधिकारीको रूपमा चिनिन्छन्।
तर, प्रहरी नेतृत्व केवल अनुसन्धानको कठोरता होइन, राजनीतिक सन्तुलन र संगठनात्मक समन्वय पनि हो।

यदि उनी आईजीपी बने भने —
नेपाल प्रहरी निडर अनुसन्धानतर्फ अघि बढ्ने सम्भावना देखिन्छ;
तर उनी नेतृत्वमा आएपछि राजनीतिक शक्ति सन्तुलन र आन्तरिक सामञ्जस्य कति टिकाउ हुन्छ, त्यो भने समयले नै बताउनेछ।

Facebook Comments Box