‘हाइ प्रोफाइल’ अतिक्रमण रोक्ने महानगरको तयारी, सुकुम्बासी बस्तीमा हलचल

जेनजीको चेतावनी, दुर्गा प्रसाईंको प्रवेशसँगै विवाद राजनीतिक रंगमा

काठमाडौं ।
सहरी विकास मन्त्रालय र काठमाडौं महानगरपालिकाले ‘हाइ प्रोफाइल’ व्यक्तिहरूद्वारा अतिक्रमित सार्वजनिक जग्गा फिर्ता लिने अभियान अघि बढाएसँगै राजधानीका सुकुम्बासी बस्तीहरूमा हलचल देखिएको छ।

महानगरले धोबीखोला र बागमती किनारका सुकुम्बासी बस्तीहरू हटाउने योजना बनाएको भन्ने समाचार सार्वजनिक भएपछि विषयले राजनीतिक र सामाजिक तहमा चर्को बहस निम्त्याएको छ।

महानगरको प्राथमिकता : ‘ठूला मान्छे’ बाट जग्गा फिर्ता

काठमाडौं महानगरपालिकाका एक उच्च अधिकारीका अनुसार तत्काल सुकुम्बासी बस्ती हटाउने कुनै योजना छैन।
“हाल हाम्रो ध्यान लामो समयदेखि ‘हाइ प्रोफाइल’ मान्छे र व्यावसायिक समूहहरूले हडपेका सार्वजनिक जग्गा फिर्ता ल्याउनेतर्फ केन्द्रित छ,” अधिकारीले भने।

उनका अनुसार महानगरले नापी नक्सा सहितको प्राविधिक टोली फिल्डमा खटाइसकेको छ र अतिक्रमित जग्गाको मापन तथा पहिचान भइरहेको छ।
“डोजर चलाउने हल्ला मात्रै हो,” उनले थपे, “सार्वजनिक जग्गाको संरक्षण हाम्रो दायित्व हो, तर अहिले प्राथमिक लक्ष्य सत्तासँग नजिक ठूला अतिक्रमणकारी हुन्।”

सहरी विकास मन्त्रालयको रणनीति : ‘सुकुम्बासी होइन, ठूला अतिक्रमणकारी’

सहरी विकासमन्त्री कुलमान घिसिङ नेतृत्वको मन्त्रालयले अतिक्रमित संरचना हटाउन सार्वजनिक सूचना जारी गरेको थियो, जसको म्याद आइतबार सकिएको छ।
मन्त्रालय स्रोतका अनुसार सुकुम्बासी हटाउने होइन, ठूला व्यक्ति र संस्थामाथि कारबाही गर्ने नीति अघि बढाइएको हो।

“राज्यको सम्पत्ति हडपेर व्यावसायिक फाइदा लिने ठूला मान्छेहरूलाई लक्षित गरिएको हो,” मन्त्रालय स्रोतले भन्यो, “सुकुम्बासी बस्तीलाई बलपूर्वक हटाउने तत्काल योजना छैन।”

‘जेनजी मुभमेन्ट अलायन्स’को खबरदारी

‘जेनजी मुभमेन्ट अलायन्स’ले महानगरको एक हप्ताको अल्टिमेटमको कडा विरोध गरेको छ।
आइतबार जारी विज्ञप्तिमा अलायन्सले भनेको छ,

“भूमिहीन र अव्यवस्थित बसोबासीहरूको पीडामाथि फेरि प्रहार गर्नु अमानवीय हो। बस्ती हटाउनेअघि विकल्प र अध्ययन दुवै आवश्यक छन्।”

अभियान्ता रक्षा बमले सामाजिक सञ्जालमार्फत लेखेकी छन् —

“महानगर सुकुम्बासी समस्या सक्काउने कि सुकुम्बासीलाई नै सक्काउने प्रयास गर्दैछ ?”

अलायन्सले कानुनी प्रक्रिया बेवास्ता गर्दै ‘आतङ्क र भयको वातावरण’ सिर्जना गरिएको आरोप पनि लगाएको छ।

दुर्गा प्रसाईंको प्रवेश : मुद्दा ‘राजनीतिक’ भयो

विवादास्पद व्यवसायी दुर्गा प्रसाईं आइतबार मनोहरा सुकुम्बासी बस्ती पुगेर भड्काउ भाषण गरेका छन्।
उनले मेयर बालेन शाहमाथि आक्रमण गर्दै आफू सुकुम्बासीहरूको पक्षमा उभिने घोषणा गरे।

“सुकुम्बासीमाथि लछारपछार गर्नेहरूको घरमा पनि म डोजर चलाउँछु,” प्रसाईंले चेतावनी दिए।
उनले बालेन शाह र भिक्टर पौडेलले ‘२ करोड लिएर मन्त्री बनाउने खेल’ खेलेको दाबी गर्दै सत्तारुढ दलहरू र बालेन दुबैलाई ‘ठेगान लगाउने’ धम्कीसमेत दिए।

प्रसाईंले आगामी मंसिर ७ गतेदेखि सुरु हुने ‘राष्ट्र, राष्ट्रियता, धर्म, संस्कृति र नागरिक बचाउ अभियान’ मा सुकुम्बासीहरूलाई सहभागी हुन आह्वान गरेका छन्।

विश्लेषण : जनजीविकाको विषय राजनीतिक जालोमा

विश्लेषकहरूका अनुसार काठमाडौंका नदीकिनारका सुकुम्बासी बस्तीहरू दशकौँदेखि भूमिहीन नागरिकको आश्रय बनेका छन्।
तर अहिले महानगर र मन्त्रालयबीचको ‘सार्वजनिक सम्पत्ति बचाउने’ अभियानमा यी बस्तीहरू फेरि विवादको केन्द्र बनेका छन्।

एक सामाजिक अभियन्ताले भने,

“सार्वजनिक जग्गा फिर्ता ल्याउने नाममा नीतिगत भेदभाव भयो भने, समस्या समाधान होइन, नयाँ संकट निम्तिन्छ।”

संक्षेपमा,
काठमाडौं महानगर र सहरी विकास मन्त्रालयले ‘हाइ प्रोफाइल अतिक्रमण’ फिर्ता लिने नीति अघि बढाए पनि त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव सुकुम्बासी बस्तीमा परिरहेको छ।
अर्कोतर्फ, दुर्गा प्रसाईं र ‘जेनजी अलायन्स’को सक्रियताले यो विषयलाई सामाजिकभन्दा बढी राजनीतिक रंग दिएको देखिन्छ।

Facebook Comments Box