क्यासिनो प्रकरण : अध्यक्ष यादवको बचाउमा ‘मिडियाबाजी’ गराएर अनुसन्धान प्रभावित पार्न खोजिएको आरोप

वीरगञ्ज । पर्साको सखुवाप्रसौनी गाउँपालिकाका अध्यक्ष जसवन्त यादवसहित क्यासिनोबाट पक्राउ परेका आठ जनामाथि अनुसन्धानका लागि जिल्ला अदालत पर्साले ६ दिनको म्याद थप गरेसँगै घटनाले थप गम्भीर मोड लिएको छ।

अनुसन्धान आफ्नो कानुनी प्रक्रियाअनुसार अघि बढिरहेका बेला अध्यक्ष यादवको बचाउमा विभिन्न सञ्चारमाध्यम तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत एकपछि अर्को दाबी सार्वजनिक हुन थालेपछि अनुसन्धानलाई प्रभावित पार्न योजनाबद्ध रूपमा ‘मिडियाबाजी’ गराइएको हो कि होइन भन्ने प्रश्न उठेको छ।

अध्यक्ष यादव, इलाका प्रहरी कार्यालय पोखरीयाका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक प्रदीप पौडेल, चन्दन सहनी र वीरगञ्ज महानगरपालिका–११ का ओमप्रकाश बैठासहित चार नेपाली नागरिकलाई वीरगञ्ज–१४ गण्डकस्थित सोल्टी वेस्टेन्ड रिसोर्टमा सञ्चालित गोल्डेन फिङ्गर गेमिङ जोन क्यासिनोबाट प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको जनाएको छ।

त्यस्तै, नेपाली नागरिकलाई क्यासिनो प्रवेश गराई जुवा खेलाउने कार्यमा संलग्न रहेको आरोपमा क्यासिनोका चार कर्मचारीसमेत पक्राउ परेका छन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका अनुसार उनीहरूमाथि मुलुकी अपराध संहिताअनुसार गैरकानुनी जुवा तथा सट्टेबाजीसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको छ।

‘जुवा खेल्न होइन, हेर्न गएको’ दाबी

पक्राउपछि अध्यक्ष यादवको बचाउमा उनी क्यासिनोमा जुवा खेल्न नभई अन्य प्रयोजनले पुगेको दाबी सार्वजनिक भएको छ।

यादवले आफू सोल्टी वेस्टेन्डको स्वीमिङ पुल क्षेत्रमा बसेर खानपिन गरेको र क्यासिनोप्रति उत्सुकता भएकाले केही समयका लागि मात्र क्यासिनोभित्र प्रवेश गरेको बताएको विवरण सार्वजनिक भएको छ।

उनले आफू प्रहरी निरीक्षक पौडेलको पटक–पटकको फोनपछि मात्र त्यहाँ पुगेको दाबीसमेत गरेका छन्।

यादव पुगेको करिब १९ मिनेटपछि प्रहरी टोलीले छापा मारेको विषयसमेत अहिले चर्चामा छ।

तर अनुसन्धानको निष्कर्ष नआउँदै ‘जुवा खेल्न गएको होइन’, ‘हेर्न मात्र गएको’, ‘प्रहरीको फोनपछि पुगेको’ जस्ता दाबीमार्फत घटनाको एउटा पक्षलाई मात्र स्थापित गर्न खोजिनु अनुसन्धानलाई विषयान्तर गर्ने प्रयास हो कि होइन भन्ने प्रश्न उठेको छ।

गाउँपालिका अध्यक्षलाई क्यासिनोको कानुनी अवस्थाबारे जानकारी थिएन ?

जसवन्त यादव निर्वाचित गाउँपालिका अध्यक्ष हुन्। सार्वजनिक पदमा रहेका जनप्रतिनिधिबाट कानुन, सार्वजनिक आचरण र सामाजिक मर्यादाप्रति सामान्यभन्दा बढी जिम्मेवारी अपेक्षा गरिन्छ।

त्यसैले उनी क्यासिनोभित्र पुगेको तथ्य पुष्टि भएको अवस्थामा ‘केवल हेर्न गएको’ भन्ने दाबी मात्रले उठेका सबै प्रश्नको उत्तर नदिने देखिन्छ।

यदि उनी वास्तवमै जुवा खेल्न नभई क्यासिनो हेर्न मात्र गएका थिए भने कुन उद्देश्यले प्रवेश गरे, कति समय बसे, कहाँ बसे, कस–कससँग सम्पर्क भयो र त्यहाँ उनको वास्तविक गतिविधि के थियो भन्ने प्रश्नको जवाफ अनुसन्धानबाट खोजिनुपर्ने हुन्छ।

कसैले उनलाई फकाएर वा झुक्याएर क्यासिनोभित्र पुर्‍याएको हो वा उनी आफ्नै इच्छाले त्यहाँ पुगेका हुन् भन्ने विषय पनि प्रमाणबाटै स्पष्ट हुनुपर्ने देखिन्छ।

‘इन्सपेक्टरको फोनपछि गएको’ दाबीले झन् बढायो प्रश्न

अध्यक्ष यादवले प्रहरी निरीक्षक पौडेलको फोनपछि मात्र क्यासिनो पुगेको दाबी गरेका छन्।

यदि यस्तो फोन भएको हो भने फोन कसले, किन र कुन उद्देश्यले गरेको थियो भन्ने विषय अनुसन्धानको महत्वपूर्ण पाटो बन्न सक्छ।

कल डिटेल रेकर्डबाट फोन भएको समय, अवधि तथा सम्पर्कको तथ्य परीक्षण गर्न सकिने भएकाले ‘फोन आएपछि गएको’ भन्ने दाबी सत्य हो वा घटनालाई आफ्नो पक्षमा मोड्न गरिएको व्याख्या हो भन्ने कुरा अनुसन्धानबाट स्पष्ट हुन सक्छ।

तर प्रहरी निरीक्षकको नाम जोडेर सम्पूर्ण जिम्मेवारी प्रहरी अधिकारीमाथि सार्दै आफूलाई घटनाबाट अलग देखाउने प्रयास भएको हो भने त्यसको पनि तथ्यगत परीक्षण आवश्यक देखिन्छ।

अध्यक्षको बचाउमा ‘मिडियाबाजी’ कसको इशारामा ?

अध्यक्ष यादव पक्राउ परेलगत्तै उनको बचाउमा समान प्रकृतिका दाबी विभिन्न माध्यममा सार्वजनिक हुन थालेपछि अर्को प्रश्न उठेको छ—यी सामग्री स्वतः प्रकाशित भएका हुन् वा अध्यक्ष यादवका समर्थक, परिवार वा निकट व्यक्तिको पहलमा योजनाबद्ध रूपमा प्रचार गराइएका हुन्?

अध्यक्ष यादवकै निर्देशनमा, उनका समर्थक वा परिवारको पहलमा अनुसन्धान कमजोर बनाउने उद्देश्यले सञ्चारमाध्यम प्रयोग गरिएको भन्ने आरोप उठे पनि यसको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन।

तर अनुसन्धान जारी रहेको अवस्थामा प्रमाण तथा अनुसन्धानको निष्कर्ष आउनुअघि नै कुनै व्यक्तिलाई निर्दोष देखाउने गरी निरन्तर प्रचार गरिएमा त्यसले सार्वजनिक धारणा प्रभावित पार्न सक्ने र अनुसन्धानमाथि दबाब सिर्जना हुन सक्ने जोखिम भने रहन्छ।

सीसीटीभी र सीडीआरले खोल्न सक्छ वास्तविकता

अब अनुसन्धानको मुख्य परीक्षा क्यासिनोको सीसीटीभी फुटेज, कल डिटेल रेकर्ड (सीडीआर), प्रवेश–निकास विवरण, डिजिटल अभिलेख, प्रत्यक्षदर्शी तथा कर्मचारीको बयान र सम्भावित आर्थिक कारोबार बाट हुने देखिन्छ।

अध्यक्ष यादव क्यासिनोमा कति समय बसे, कुन क्षेत्रमा रहे, कसलाई भेटे, कुन गतिविधिमा संलग्न भए र प्रहरी छापा पर्नुअघि तथा छापाका क्रममा उनको भूमिका के थियो भन्ने विषय यिनै प्रमाणबाट स्पष्ट हुन सक्छ।

यदि उनी केवल क्यासिनो ‘हेर्न’ मात्र गएका थिए भने त्यसलाई पुष्टि गर्ने प्रमाण पनि अनुसन्धानबाट बाहिर आउन सक्छ। त्यसैगरी, उनी जुवा खेल्न वा अन्य गैरकानुनी गतिविधिमा संलग्न थिए भने त्यसको प्रमाण पनि अनुसन्धानबाटै स्थापित हुनुपर्नेछ।

सरकारी गाडी प्रयोग भएको विषय पनि गम्भीर

प्रहरीका अनुसार अध्यक्ष यादव सरकारी सवारीसाधन प्रयोग गरेर क्यासिनो पुगेका थिए र क्यासिनो परिसरबाट सखुवाप्रसौनी गाउँपालिकाको नाममा रहेको सरकारी सवारीसाधनसमेत नियन्त्रणमा लिइएको छ।

यदि सरकारी सवारीसाधन व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि प्रयोग भएको पुष्टि हुन्छ भने त्यो विषय क्यासिनो प्रकरणभन्दा अलग प्रशासनिक तथा कानुनी प्रश्नसमेत बन्न सक्छ।

त्यसैले सरकारी सवारीसाधन कसको आदेशमा, कुन प्रयोजनका लागि र कुन समयमा प्रयोग भएको थियो भन्ने विषयसमेत अनुसन्धानको दायरामा आउनुपर्ने देखिन्छ।

प्रहरीसँगको निकटता र गाउँपालिकाको बजेटमाथि पनि प्रश्न

अध्यक्ष यादवको कार्यकालमा गाउँपालिकाबाट प्रहरीसँग सम्बन्धित संरचना वा गतिविधिमा बजेट खर्च गरिएको विषय पनि चर्चामा आएको छ। विशेषगरी इलाका प्रहरी कार्यालय पोखरीयासँग सम्बन्धित बजेट विनियोजन तथा खर्चबारे महालेखा परीक्षकको प्रतिवेदनमा प्रश्न उठाइएको दाबी गरिएको छ।

यदि गाउँपालिकाको बजेट प्रहरी कार्यालयका लागि खर्च गरिएको हो भने त्यसको कानुनी आधार, गाउँपालिकाको निर्णय, खर्चको प्रकृति र सार्वजनिक हितसँगको सम्बन्ध स्पष्ट हुनुपर्ने देखिन्छ।

यस विषयलाई क्यासिनो प्रकरणसँग जोडेर कुनै प्रकारको प्रभाव वा निकट सम्बन्ध रहेको निष्कर्ष निकाल्न भने अनुसन्धान र प्रमाण आवश्यक हुन्छ।

‘प्रहरीले बोलायो’ भन्दै जिम्मेवारीबाट उम्किन मिल्छ?

कुनै प्रहरी अधिकारीले फोन गरेको भए पनि त्यसले क्यासिनो जाने निर्णयको सम्पूर्ण जिम्मेवारी स्वतः प्रहरी अधिकारीमाथि सार्दैन।

फोन आएको हो भने किन आएको थियो, के कुराकानी भयो, त्यसपछि अध्यक्ष यादव किन क्यासिनो पुगे र फोन तथा क्यासिनो प्रवेशबीच के सम्बन्ध थियो भन्ने प्रश्नको जवाफ प्रमाणबाट खोजिनुपर्ने हुन्छ।

त्यसैले ‘इन्सपेक्टरले बोलाएपछि गएको’ भन्ने दाबीलाई अनुसन्धानको एउटा तथ्यका रूपमा परीक्षण गर्न सकिए पनि त्यसैलाई आधार बनाएर अध्यक्ष यादवको सम्पूर्ण जिम्मेवारी हटाउन सकिने अवस्था हुँदैन।

अब प्रचार होइन, प्रमाणको परीक्षा

क्यासिनो प्रकरणमा अध्यक्ष यादव दोषी हुन् वा निर्दोष भन्ने निष्कर्ष अहिले नै निकाल्नु कानुनी रूपमा उचित हुँदैन। त्यसको अन्तिम निर्धारण अनुसन्धान, अभियोजन र न्यायिक प्रक्रियाबाट हुने विषय हो।

तर अनुसन्धान जारी रहेको अवस्थामा कुनै पक्षले सञ्चारमाध्यम वा सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रमाणभन्दा पहिले नै जनमत निर्माण गर्न खोजेको हो भने त्यसबारे पनि सम्बन्धित निकायले आवश्यक ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

जनप्रतिनिधि होस् वा प्रहरी अधिकारी—कानुनभन्दा माथि कोही हुन सक्दैन। अनुसन्धान राजनीतिक प्रभाव, व्यक्तिगत सम्बन्ध, दबाब वा प्रचारबाट होइन, प्रमाणका आधारमा अघि बढ्नुपर्ने हुन्छ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक चक्रबहादुर मल्लका अनुसार प्रहरीले घटनाका सबै पक्षमा अनुसन्धान गरिरहेको र उपलब्ध प्रमाणका आधारमा कानुनबमोजिम निष्पक्ष अनुसन्धान अघि बढाइने जनाएको छ।

अब मुख्य प्रश्न एउटै छ—अध्यक्ष यादव क्यासिनोमा वास्तवमै जुवा खेल्न गएका थिएनन् भने त्यसलाई पुष्टि गर्ने प्रमाण के छ? प्रहरी निरीक्षकले फोन गरेको हो भने त्यसको वास्तविक उद्देश्य के थियो? र पक्राउपछि सार्वजनिक भइरहेका बचाउका दाबी कसको पहलमा बाहिर आइरहेका छन्?

यी प्रश्नको जवाफ सामाजिक सञ्जालको प्रचारले होइन, सीसीटीभी, सीडीआर, बयान, डिजिटल प्रमाण र अनुसन्धानको निष्कर्षले दिनुपर्नेछ।

Facebook Comments Box