मध्यरातमै दुर्गा प्रसाईं पक्राउ: प्रहरीको बहुआयामिक सुरक्षा विश्लेषणले देखाएको जोखिम

काठमाडौं – राष्ट्र, राष्ट्रियता र धार्मिक पहिचानको नाममा आन्दोलनको नेतृत्व गर्दै आएका दुर्गा प्रसाईंलाई सोमबार मध्यराति पक्राउ गर्नुपरेकोमा प्रहरी स्रोतहरूले यसको पछाडि रहेको ‘गम्भीर सुरक्षा मूल्यांकन’लाई मुख्य कारण बताएको छ। दिउँसो भक्तपुरस्थित आफ्नै निवासमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमै प्रसाईंले सरकार, सुरक्षा निकाय र उच्च अधिकारीहरूविरुद्ध आक्रामक अभिव्यक्ति दिएलगत्तै प्रहरीले उनलाई निगरानीमा राखेको थियो।

पत्रकार सम्मेलनमै ‘उत्तेजना र भड्काउने भाषा’

आफ्नै घरमा बोलाइएको पत्रकार सम्मेलनमा प्रसाईंले:

• प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की,
• गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल,
• नेपाल प्रहरी
• र नेपाली सेनाका एक कर्नेल

विरुद्ध तीव्र टिप्पणी गर्दै लोकतान्त्रिक मर्यादाभन्दा बाहिर जाने कथन गरे।

प्रहरीको पर्चा लिएर गएको विषयमा झोक चल्दै उनले प्रहरीले “मति नभएको”, “नाङ्गै बनाएर खेदेका” जस्ता अभिव्यक्ति प्रयोग गरे। यति मात्रै होइन, उनले प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीलाई हतियार थन्क्याएर घर बस्न समेत सार्वजनिक रूपमा आग्रह गरे।

उनका शब्दहरू जति तीक्ष्ण थिए, सुरक्षा निकायका लागि उतिनै ‘सुरक्षा चेतावनी’को संकेत मानियो।

प्रहरीको सुराकी र मूल्यांकन: सतहभित्र ‘हिंस्रक गतिविधि’को संकेत

प्रहरीको सूक्ष्म निगरानीमा प्रसाईंको गतिविधि केही समयदेखि गम्भीर रूपमा विश्लेषण भइरहेको थियो। उनले:

• काठमाडौं उपत्यकाका सुकुम्बासी बस्तीहरूमा गएर जग्गा–घर सित्तैमा बनाइदिने लालच बाँडेको,
• केही समूहले धारिलो हतियार तयार गर्न थालेको,
• भदौ २३–२५ का कल डिटेलको ‘राजनीतिक–प्रशासनिक मिलेमतो’को आरोप लगाएर भीडलाई उकास्न खोजेको

जस्ता गतिविधि देखिएकाले स्थिति संवेदनशील बन्दै गएको प्रहरीले जनाएको छ।

एक उच्च प्रहरी अधिकारीका शब्दमा,
“शान्तिपूर्ण आन्दोलन भन्दैभन्दै भित्री गतिविधि हिंस्रक मोडमा लैजाने तयारी देखिएको थियो।”

सुकुम्बासीदेखि ट्याक्सी व्यवसायीसम्म: ‘बहु–समूह परिचालन’को रणनीति

प्रसाईंले पछिल्ला महिनामा:

• सुकुम्बासी
• मिटरब्याजी पीडित
• सहकारी पीडित
• लघुवित्त पीडित
• सीमान्तकृत समुदाय
• ट्याक्सी व्यवसायी

लगायत समूहलाई आन्दोलित बनाउन प्रयास गरेको प्रहरीको दाबी छ।

२०७९–८० ताका उनले आफ्नै खर्चमा गौशाला र भक्तपुरमा भीड व्यवस्थापन गरिएको प्रहरी अभिलेखमा छ। यसले उनलाई भीड परिचालन गर्न सक्ने क्षमता भएको व्यक्तिको रूपमा सुरक्षा निकायले हेर्दै आएको थियो।

धार्मिक कोण: ‘संवेदनशीलता भड्काउन खोजिएको आशंका’

प्रहरी स्रोतले दिएको जानकारीअनुसार प्रसाईंले हिन्दू, बौद्ध र किराँत समुदायलाई लक्षित गर्दै अभिव्यक्तिका शैली परिवर्तन गरेको र धार्मिक भावनामा हात हालेर आन्दोलनको उर्जा बढाउने प्रयास देखिएको थियो।
यसले देशकै शान्ति–सुरक्षामा गम्भीर प्रभाव पर्न सक्ने आकलन गरिएको थियो।

किन राति नै पक्राउ?

गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्याल र आइजीपी दानबहादुर कार्कीबीच छलफलपछि पक्राउ गर्ने निर्णय भएको थियो।
दिउँसो पक्राउ गर्दा:

• समर्थकहरूको भीड जम्मा हुन सक्ने,
• झडप वा अवाञ्छित स्थिति बन्न सक्ने,
• राजधानीको सुरक्षा अवस्थामै असर पर्न सक्ने

सुरक्षा मूल्यांकन आएपछि राति नियन्त्रित, सुरक्षित र जोखिम–न्यून वातावरणमा पक्राउ गर्ने रणनीति अपनाइयो।

आदेशपछि काठमाडौ‌ं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयका प्रमुख एसएसपी रमेश बस्नेतले टोली परिचालन गरेका थिए।

प्रहरीको निष्कर्ष: ‘सार्वजनिक शान्तिविरुद्धको कसुर’

प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) पवन भट्टराईका अनुसार प्रसाईंलाई:

• भीड उक्साउने
• शान्ति–सुरक्षामा खलल पुर्‍याउने
• हिंस्रक गतिविधि बढाउने संकेत देखिने
• संवेदनशील समूहलाई भड्काउने

आदिका आधारमा पक्राउ गरिएको हो। आजै अदालतमा म्याद थप प्रक्रिया अघि बढाइने तयारी छ।                                     तसर्थ :

दुर्गा प्रसाईंको गिरफ्तारी कुनै एक अभिव्यक्तिको प्रतिक्रिया मात्र होइन।
यो:

• निरन्तर निगरानी,
• बहुआयामिक सुरक्षा विश्लेषण,
• सम्भावित हिंस्रक जोखिम,
• संवेदनशील समूहहरूको सक्रियता,
• राज्य संयन्त्रविरुद्धका उत्तेजनापूर्ण कथन
  को समष्टिगत नतिजा हो।

नेपालको राजधानीमा संभावित अशान्ति र भीड व्यवस्थापन जोखिमलाई रोक्न प्रहरीको राति गरिएको हस्तक्षेप निर्णायक थियो।

जनरक्षा फोकस

थप सामाग्री

आईजीपी दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वमा प्रहरी संगठनमा नयाँ ऊर्जा: सुधार अभियानले लिएको तीव्र गति

संकटमा कमाण्ड सम्हाल्ने नेतृत्वमाथि अन्याय किन ?

जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल प्रहरीले पाएको दृढ नेतृत्व

समाज

थप सामाग्री

• 

  गृह मन्त्रालयद्वारा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको विधेयक एकसाथ अघि बढाउने तयारी

• 

  आइजीपी दानबहादुर कार्कीः शान्ति सुरक्षा सबैको सामूहिक प्रयासबाट मात्र सम्भव

• 

  आज असार २ गते मंगलबार, यस्तो छ तपाईको राशिफल राशिफल

• 

  दूरदर्शी नेतृत्वका धनी आईजीपी दानबहादुर कार्कीद्वारा रुपन्देहीका प्रहरी इकाइको निरीक्षण, प्रहरी कर्मचारी उत्साहित

• 

  एसएसपी कृष्ण कोइरालाद्वारा जिल्ला प्रहरी कार्यालय स्याङ्जाको निरीक्षण, प्रभावकारी अपराध अनुसन्धानमा जोड

डिआईजी विनोद घिमिरेद्वारा पदोन्नत प्रहरी कर्मचारीलाई दर्ज्यानी चिन्ह सुशोभन, उत्कृष्ट कार्यसम्पादनको निर्देशन

२३ घण्टा अगाडि

1.3kViews 456 Shares Share on Facebook Share on Twitter विराटनगर । कोशी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डिआईजी)…

एआईजी ईश्वर कार्कीद्वारा बिदाइ तथा दर्ज्यानी चिन्ह सुशोभन कार्यक्रम सम्पन्न

२३ घण्टा अगाडि

प्रहरी महानिरीक्षक दान बहादुर कार्कीको प्रमुख आतिथ्यतामा शान्ति पदयात्रा तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न

१ दिन अगाडि

“जिम्मेवार चालक बनौँ, जरिवानाबाट बचौँ” विशेष सडक सचेतना अभियान उपत्यकाभरि सुरु — एसएसपी सुरेश काफ्ले

१ दिन अगाडि