चितवनमा गैँडाको आक्रमण: मध्यवर्ती क्षेत्रका बासिन्दाको असुरक्षा कहिलेसम्म?

चितवन । वन्यजन्तु संरक्षण र मानव जीवनबीचको सन्तुलनको बहस लामो समयदेखि चल्दै आएको भए पनि व्यवहारमा यसको समाधान अझै टाढा देखिन्छ। यसको ताजा उदाहरण चितवनको भरतपुर महानगरपालिका–२८ बर्दाहा मध्यवर्ती सामुदायिक वनमा देखिएको गैँडाको आक्रमण हो, जहाँ एउटै परिवारका दुई सदस्य गम्भीर घाइते भएका छन्।

आइतबार बिहान करिब साढे ६ बजे घाँस–दाउरा गर्न गएका ४३ वर्षीय युवराज महतो र उनकी ३६ वर्षीया श्रीमती रिकुमाया महतमाथि अचानक निस्किएको गैँडाले आक्रमण गर्दा अवस्था भयावह बनेको छ। घटनामा युवराज महतोको अनुहार, पेट, छाती र खुट्टामा गहिरो चोट लागेको छ भने उनको अवस्था अत्यन्तै गम्भीर रहेको अस्पतालले जनाएको छ। उनकी श्रीमती पनि घाइते भएकी छन् र उनको अवस्था मध्यम रहेको छ।

घटनापछि उनीहरूलाई करिब दुई घण्टा ढिलो गरी अस्पताल पुर्‍याइनु पनि उद्धार तथा आपतकालीन व्यवस्थापनको कमजोरीतर्फ संकेत गर्ने विषय हो। इलाका प्रहरी कार्यालय दिव्यनगरबाट टोली परिचालन भए पनि यस्ता घटनामा तत्काल उद्धार, जोखिम न्यूनीकरण र पूर्वसूचना प्रणाली अझ प्रभावकारी हुनुपर्ने आवश्यकता फेरि उजागर भएको छ।

चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र मध्यवर्ती क्षेत्र आसपासका बासिन्दा वर्षौंदेखि वन्यजन्तुको आक्रमणको जोखिममा बाँचिरहेका छन्। गैँडा, बाघ वा हात्तीको बस्ती प्रवेश अब अपवाद होइन, नियमित त्रासको विषय बन्दै गएको छ। तर स्थानीयको दैनिकी भने अझै पनि घाँस–दाउरा र वनमै निर्भर छ—यो नै दीर्घकालीन असन्तुलनको मूल कारण हो।

एकातिर वन्यजन्तु संरक्षणलाई राष्ट्रिय गौरवका रूपमा प्रस्तुत गरिन्छ भने अर्कातिर स्थानीय बासिन्दा जीवन–मृत्युको जोखिमबीच वन प्रवेश गर्न बाध्य छन्। क्षतिपूर्ति र उद्धारका कार्यक्रमहरू भए पनि ती पर्याप्त र प्रभावकारी छैनन् भन्ने गुनासो बारम्बार दोहोरिन्छ।

यो घटनाले फेरि एकपटक स्पष्ट गरेको छ—वन्यजन्तु संरक्षण केवल कागजी नीति होइन, मानव सुरक्षासँग प्रत्यक्ष जोडिएको जिम्मेवारी हो। मध्यवर्ती क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित विकल्प, वैकल्पिक जीविकोपार्जन र प्रभावकारी सुरक्षात्मक संरचना बिना यस्तो त्रासदी दोहोरिरहनेछ।

जनरक्षा फोकस

थप सामाग्री

आईजीपी दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वमा प्रहरी संगठनमा नयाँ ऊर्जा: सुधार अभियानले लिएको तीव्र गति

संकटमा कमाण्ड सम्हाल्ने नेतृत्वमाथि अन्याय किन ?

जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल प्रहरीले पाएको दृढ नेतृत्व

समाज

थप सामाग्री

• 

  गृह मन्त्रालयद्वारा नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीको विधेयक एकसाथ अघि बढाउने तयारी

• 

  आइजीपी दानबहादुर कार्कीः शान्ति सुरक्षा सबैको सामूहिक प्रयासबाट मात्र सम्भव

• 

  आज असार २ गते मंगलबार, यस्तो छ तपाईको राशिफल राशिफल

• 

  दूरदर्शी नेतृत्वका धनी आईजीपी दानबहादुर कार्कीद्वारा रुपन्देहीका प्रहरी इकाइको निरीक्षण, प्रहरी कर्मचारी उत्साहित

• 

  एसएसपी कृष्ण कोइरालाद्वारा जिल्ला प्रहरी कार्यालय स्याङ्जाको निरीक्षण, प्रभावकारी अपराध अनुसन्धानमा जोड

डिआईजी विनोद घिमिरेद्वारा पदोन्नत प्रहरी कर्मचारीलाई दर्ज्यानी चिन्ह सुशोभन, उत्कृष्ट कार्यसम्पादनको निर्देशन

१६ घण्टा अगाडि

1.1kViews 456 Shares Share on Facebook Share on Twitter विराटनगर । कोशी प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक (डिआईजी)…

एआईजी ईश्वर कार्कीद्वारा बिदाइ तथा दर्ज्यानी चिन्ह सुशोभन कार्यक्रम सम्पन्न

१६ घण्टा अगाडि

प्रहरी महानिरीक्षक दान बहादुर कार्कीको प्रमुख आतिथ्यतामा शान्ति पदयात्रा तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रम सम्पन्न

२० घण्टा अगाडि

“जिम्मेवार चालक बनौँ, जरिवानाबाट बचौँ” विशेष सडक सचेतना अभियान उपत्यकाभरि सुरु — एसएसपी सुरेश काफ्ले

२४ घण्टा अगाडि