प्रजातन्त्र दिवसको सन्दर्भमा पूर्वराजाको मन्तव्य : अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता कि निर्वाचनप्रति संकेत?

काठमाडौं ।
प्रजातन्त्र दिवसको अवसरमा पूर्वराजा Gyanendra Shah ले सार्वजनिक गरेको सन्देश यतिबेला राजनीतिक वृत्तमा व्यापक चर्चा र बहसको विषय बनेको छ। निर्वाचन मिति नजिकिँदै गर्दा आएको उक्त अभिव्यक्तिले विभिन्न अर्थ र व्याख्या जन्माएको छ।
नेपाल जस्तो लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता सबै नागरिकको मौलिक अधिकार हो। सोही अधिकार प्रयोग गर्दै पूर्वराजाले देशको वर्तमान अवस्था, समस्या र समाधानबारे आफ्नो धारणा व्यक्त गरेको विश्लेषण पनि गरिएको छ। तर, उनको सन्देशको आशय निर्वाचन प्रक्रियाप्रति सन्देह प्रकट गरेको जस्तो देखिएको भन्दै आलोचना समेत सुरु भएको छ।
हाल मुलुक पूर्ण रूपमा निर्वाचनमय बनेको छ। मतदानको दिन आउन अब मात्र १४ दिन बाँकी रहेको अवस्थामा “देशका समस्या समाधान नगरी निर्वाचनमा नजाऔं” भन्ने आशय प्रकट हुनुको अर्थ के हो भन्ने प्रश्न उठेको छ। लोकतान्त्रिक अभ्यासमा त अद्यावधिक निर्वाचनलाई नै समस्या समाधानको संवैधानिक उपाय मानिन्छ। जननिर्वाचित प्रतिनिधिहरूले नै नीति निर्माण, सुशासन र विकासको मार्ग निर्धारण गर्ने अपेक्षा गरिन्छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन्— यदि पूर्वराजाको उद्देश्य सुधार र सुशासनको पक्षमा जनचेतना फैलाउनु हो भने “हाम्रोभन्दा राम्रो र योग्य उम्मेदवार छानौं” भन्ने सकारात्मक सन्देश अझ प्रभावकारी हुन सक्थ्यो। तर, उनको अभिव्यक्ति चुनाव नै हुन नदिनुपर्ने संकेत जस्तो देखिएको आरोप लागिरहेको छ।
यसैबीच, Durga Prasai र Rishi Kattel जस्ता व्यक्तिहरूले खुला रूपमा निर्वाचन बिथोल्ने अभिव्यक्ति दिइरहेका बेला पूर्वराजाको घुमाउरो टिप्पणीलाई त्यसै सन्दर्भमा जोडेर पनि हेरिएको छ।
पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र स्वयंले २०६२/६३ सालतिर प्रत्यक्ष शासन सञ्चालन गरेका थिए। तत्कालीन जननिर्वाचित सरकारलाई अपदस्थ गर्दै मन्त्रिपरिषद्को अध्यक्षको भूमिकामा समेत बसेका थिए। त्यसबेला शासन सञ्चालन र समस्या समाधानमा किन अपेक्षित उपलब्धि हासिल हुन सकेन भन्ने प्रश्न पनि पुनः उठाइएको छ।
राजनीतिक वृत्तमा अब अर्को प्रश्न उठेको छ— निर्वाचनबाट देश संकटमा पर्छ भन्ने आशय के हो? लोकतन्त्रमा निर्वाचन नै वैधानिक र शान्तिपूर्ण शक्ति हस्तान्तरणको माध्यम हो। त्यसैले समस्या समाधानको मार्ग निर्वाचनमार्फत नै खोजिनु उपयुक्त हुने धारणा बलियो बन्दै गएको छ।
प्रजातन्त्र दिवसकै सन्दर्भमा आएको यो अभिव्यक्तिले लोकतन्त्र, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र निर्वाचन प्रक्रियाबारे पुनः बहस सिर्जना गरेको छ। अब मतदाताले आफ्नो विवेक प्रयोग गर्दै कस्तो नेतृत्व रोज्छन् भन्ने कुराले नै देशको आगामी दिशा तय गर्नेछ।

Facebook Comments Box