सत्ता छोड्ने क्षण: अपवादका रूपमा सुशीला कार्की

सत्ता र शक्तिको आकर्षण मानिसका लागि प्रायः मोहक हुन्छ। लामो समयसम्म राज्यसत्ताको केन्द्रमा रहेपछि त्यहाँबाट बहिर्गमन गर्नु धेरैका लागि सहज हुँदैन। पदबाट हट्ने दिन नजिकिँदै जाँदा असहजता, छटपटी र असन्तोष बढ्दै जानु सामान्य मनोविज्ञान नै हो। सत्ताको स्वाद चाखिसकेपछि त्यसबाट टाढिनुपर्दा कतिपय आफूलाई “नङ्ग्रा फुस्केको भालु” जस्तै महसुस गर्छन्।
तर यही सन्दर्भमा एक फरक उदाहरणका रूपमा सुशीला कार्की देखिएकी छन्। देशकै शक्तिशाली संवैधानिक पदमा रहँदा पनि उनले आफ्नो कार्यकाल लम्ब्याउनेभन्दा जिम्मेवारी सम्पन्न गरेर सम्मानपूर्वक बाहिरिने चाहना देखाएकी थिइन्। बालुवाटारको बसाइँ लम्ब्याउने कुनै संकेत नदिई, आफूलाई दिइएको दायित्व पूरा गरेर सहज बहिर्गमन गर्न चाहनु उनको विशिष्टता बनेको छ। यदि जिम्मेवारी पूरा गर्न अवरोध आए पनि पदमा अडिग बसिरहने मनसाय उनले प्रकट गरिनन्—बरु आवश्यक परे सम्मानपूर्वक बाहिरिन तयार देखिइन्।
किसुनजीको उदाहरण
यसअघि कृष्णप्रसाद भट्टराई (किसुनजी) ले पनि दुई पटक बालुवाटार छाडेका थिए। पहिलोपटक बहालवाला प्रधानमन्त्री रहँदै निर्वाचनमा पराजित भएपछि, र दोस्रोपटक पार्टीभित्रको निर्णयका कारण छोटो समयमै पद त्याग्नुपर्दा। दुवै अवस्थामा उनले असन्तुष्टि व्यक्त नगरी सत्ता छाडेको उदाहरण स्थापित गरेका थिए।
महाअभियोग र राजनीतिक दबाब
सत्ताको चरित्र र राजनीतिक समीकरणले उच्च पदस्थ व्यक्तिहरूलाई समेत प्रभावित गर्छ। संवैधानिक पदमा रहँदा सुशीला कार्की विरुद्ध संसदमा महाअभियोग दर्ता भएपछि उनी निलम्बनमा परेकी थिइन्। त्यसबेला सरकारी निवासबाट बाहिरिनुपर्दा उनले पक्कै पनि असहज क्षण भोगेकी थिइन्। यो घटनाले देखायो—सत्ता जति शक्तिशाली देखिए पनि राजनीतिक निर्णयको छायाँबाट मुक्त हुँदैन।
सत्ताको मोह र असन्तोष
सत्ता र शक्तिले मानिसलाई कति हदसम्म प्रभाव पार्छ भन्ने बुझ्न धेरै टाढा जानु पर्दैन। शेरबहादुर देउवा जस्ता अनुभवी राजनीतिज्ञले लामो राजनीतिक यात्रामा प्रशस्त अवसर र उपलब्धि प्राप्त गरिसकेका छन्। तर राजनीतिमा सक्रियता, नेतृत्व र प्रभाव कायम राख्ने चाहना अझै प्रबल देखिन्छ। यसले सत्ताको मोह कहिलेकाहीँ त्यागभन्दा बलियो हुने संकेत गर्छ।सत्ता आफैंमा न राम्रो हुन्छ न नराम्रो—त्यसको प्रयोग र त्याग गर्ने शैलीले व्यक्तिको उचाइ निर्धारण गर्छ। पदमा रहँदा गरिने निर्णय र पद छाड्दा देखाइने व्यवहारले नै इतिहासले कसरी सम्झिने भन्ने तय गर्छ।
कसैले सत्तालाई अन्तिम लक्ष्य ठान्छ, कसैले त्यसलाई जिम्मेवारीका रूपमा ग्रहण गर्छ। र यिनै दुई दृष्टिकोणबीच नै नेतृत्वको वास्तविक मूल्यांकन लुकेको हुन्छ।

Facebook Comments Box