स्याङ्जा–१ मा चौतर्फी भिडन्त : पुराना शक्तिसँग नयाँ चुनौती : कसको पोल्टामा पर्ला १ लाख ३० हजार मत ?

स्याङ्जा — प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा स्याङ्जा जिल्ला क्षेत्र नम्बर १ मा राजनीतिक सरगर्मी उत्कर्षमा पुगेको छ। दुई निर्वाचन क्षेत्र रहेको जिल्लामध्ये क्षेत्र नं. १ यसपटक विशेष चासो, तीव्र प्रतिस्पर्धा र बदलिँदो मतदाताको मनोविज्ञानका कारण केन्द्रबिन्दु बनेको छ।
करिब १ लाख ३० हजारभन्दा बढी मतदाता रहेको यस क्षेत्रमा परम्परागत शक्ति र वैकल्पिक राजनीतिक धारबीचको सीधा भिडन्त देखिएको छ। मुख्य प्रतिस्पर्धामा नेपाली कांग्रेस, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (एमाले), राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी सक्रिय छन्।
को–को छन् चुनावी मैदानमा ?
यस क्षेत्रमा प्रमुख दलहरूले नयाँ अनुहार अघि सारेका छन्।
कांग्रेसबाट भरतराज ढकाल
एमालेबाट मिनप्रसाद गुरुङ
रास्वपाबाट धनन्जय रेग्मी
नेकपाबाट शैलेन्द्र घिमिरे
राप्रपाबाट हुकुमबहादुर राना
२०७० सालमा तत्कालीन माओवादी केन्द्रबाट उम्मेदवार बनेका घिमिरेबाहेक अन्य अधिकांश उम्मेदवार पहिलोपटक संसदीय चुनावी प्रतिस्पर्धामा देखिएका छन्। यसले स्याङ्जा–१ लाई ‘पुराना दल बनाम नयाँ अनुहार’ को रोचक मैदान बनाएको छ।
विगतको संकेत : सुरक्षित किल्ला होइन
२०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कांग्रेसका राजु थापा विजयी भएका थिए भने एमालेका नारायणप्रसाद मरासिनी उपविजेता बनेका थिए।
त्यसभन्दा अघि २०७४ मा एमाले विजयी भएको थियो भने २०७० र २०७९ मा कांग्रेसले बाजी मारेको इतिहास छ।
यो तथ्यांकले स्पष्ट संकेत गर्छ—स्याङ्जा–१ कुनै एक दलको सुरक्षित आधारभूमि होइन। यहाँ मतदाताले पटक–पटक शक्ति सन्तुलन परिवर्तन गरेका छन्। त्यसैले यसपटक पनि परिणाम अप्रत्याशित हुन सक्ने आकलन गरिएको छ।
पुरानै मुद्दा, नयाँ प्रतिबद्धता
चुनावी प्रचारमा उम्मेदवारहरू विकास, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य र पूर्वाधारका एजेन्डा लिएर मतदातामाझ पुगेका छन्।
सडक स्तरोन्नति
सिंचाइ सुविधा विस्तार
कृषि आधुनिकीकरण
युवालाई स्वदेशमै रोजगारी
यी विषय चुनावी भाषणका मुख्य आधार बनेका छन्।
तर मतदाता भने वाचा होइन, कामको प्रमाण खोजिरहेका छन्। स्थानीयस्तरमा दोहोरिने प्रतिबद्धताप्रति असन्तुष्टि पनि सुनिन थालेको छ। विशेषतः युवापुस्ता वैकल्पिक शक्तिप्रति आकर्षित देखिए पनि अन्तिम निर्णय मतदान केन्द्रमै स्पष्ट हुनेछ।
वैकल्पिक शक्तिको चुनौती
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले परम्परागत दलप्रति बढ्दो असन्तुष्टिलाई आफ्नो पक्षमा मोड्ने प्रयास गरिरहेको छ। धनन्जय रेग्मी परिवर्तनको एजेन्डा अघि सार्दै मतदातासँग प्रत्यक्ष संवादमा सक्रिय छन्।
त्यसैगरी नेकपाका शैलेन्द्र घिमिरेले आफ्नो राजनीतिक अनुभवलाई मुख्य आधार बनाउँदै मतदाताले फरक निर्णय गर्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्।
यदि परम्परागत मत विभाजित भयो भने वैकल्पिक शक्तिलाई फाइदा पुग्ने विश्लेषण गरिएको छ।
कांग्रेस–एमाले : प्रतिष्ठाको प्रतिस्पर्धा
कांग्रेस र एमाले दुवैका लागि स्याङ्जा–१ प्रतिष्ठाको लडाइँ बनेको छ।
कांग्रेसले संगठनात्मक सञ्जाल र गठबन्धनको समर्थनलाई बलियो आधार मानेको छ भने एमालेले आफ्नो स्थायी मताधारमा भरोसा राखेको छ। दुवै दल गाउँ–गाउँमा घरदैलो, बूथ व्यवस्थापन र संगठन परिचालनमा सक्रिय छन्।
यदि स्पष्ट ध्रुवीकरण भयो भने परिणाम फेरि पनि परम्परागत शक्तिकै पक्षमा जान सक्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ।
निर्णायक को ?
करिब १ लाख ३० हजार मतदाता रहेको यस क्षेत्रमा सानो मतान्तरले पनि परिणाम उल्ट्याउन सक्छ। विशेषगरी युवा र पहिलोपटक मतदान गर्ने मतदाताको झुकाव नै निर्णायक बन्ने देखिन्छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यहाँ त्रिकोणात्मक वा चतुष्कोणीय प्रतिस्पर्धा हुने सम्भावना उच्च छ।
अब प्रश्न उस्तै छ—
पुराना शक्तिको निरन्तरता कि नयाँ अनुहारको उदय ?
स्याङ्जा–१ को परिणामले केवल एक सांसद तय गर्ने छैन, यसले बदलिँदो राजनीतिक मनोविज्ञानको संकेत पनि दिनेछ।
अब नजर छ—१ लाख ३० हजार मतमध्ये निर्णायक मत कसको पोल्टामा पर्छ ?