प्रहरीमाथि ‘सडकमा लछारेर ल्याउँछु’ भन्ने अभिव्यक्तिप्रति राप्रपा नेपालका नेता मैनालीको कडा आपत्ति

काठमाडौँ । नेपाल प्रहरीमाथि लक्षित गर्दै सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरिएका आपत्तिजनक तथा धम्कीपूर्ण अभिव्यक्तिप्रति राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालका केन्द्रीय सदस्य भीमसेन मैनालीले कडा आपत्ति जनाएका छन्। प्रहरी संगठनका सम्पूर्ण सदस्यको मनोबल गिराउने, सुरक्षाकर्मीप्रति अविश्वास र भय सिर्जना गर्ने तथा राज्यको सुरक्षा संयन्त्रमाथि नै चुनौती खडा गर्ने किसिमका अभिव्यक्ति स्वीकार्य हुन नसक्ने मैनालीको भनाइ छ।

मैनालीले नेपाल प्रहरीलाई राज्यको अत्यन्त संवेदनशील र महत्वपूर्ण अंगका रूपमा व्याख्या गर्दै प्रहरी कर्मचारीले व्यक्तिगत सुख–दुःख, दिन–रात, जात–धर्म, दल–संस्था वा राजनीतिक आस्थाभन्दा माथि उठेर नागरिकको सुरक्षा र सेवामा आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्दै आएको बताएका छन्।

उनका अनुसार प्रहरी जवानदेखि उच्च तहका अधिकृतसम्मका सुरक्षाकर्मीले प्राकृतिक विपत्ति, दुर्घटना, अपराध, सामाजिक अशान्ति तथा विभिन्न जोखिमपूर्ण परिस्थितिमा आफ्नो ज्यानको समेत पर्वाह नगरी नागरिकको सुरक्षाका लागि अग्रपंक्तिमा रहेर काम गरिरहेका हुन्छन्। यस्तो संगठनका सदस्यलाई सार्वजनिक रूपमा ‘सडकमा लछारेर ल्याउँछु’ जस्ता शब्द प्रयोग गरी धम्क्याउनु केवल व्यक्तिगत आक्रोशको विषय नभई समग्र प्रहरी संगठनको मनोबलमाथिको प्रहार भएको मैनालीको तर्क छ।

“नेपाल प्रहरीका जवानहरू दुःख, पीडा र जोखिमको पर्वाह नगरी रातदिन जनताको सेवामा खटिएका छन्। उनीहरूले कसैको जात, धर्म, पार्टी, संस्था वा व्यक्तिगत पहुँच हेरेर सेवा गर्दैनन्। कानुन र जिम्मेवारीअनुसार सबै नागरिकलाई समान व्यवहार गर्ने प्रहरीमाथि नै अपमानजनक र धम्कीपूर्ण भाषा प्रयोग गरिनु अत्यन्त गम्भीर विषय हो,” मैनालीले भनेका छन्।

उनले कुनै व्यक्ति राजनीतिक रूपमा शक्तिशाली होस् वा सामान्य नागरिक, कुनै दलसँग आबद्ध होस् वा स्वतन्त्र, राज्यको कानुनभन्दा माथि कोही हुन नसक्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्। राज्यका सुरक्षा निकायमाथि प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा दबाब सिर्जना गर्ने, धम्क्याउने वा प्रहरीको कर्तव्य निर्वाहमा अवरोध पुर्‍याउने गतिविधिमाथि कानुनअनुसार कडा कारबाही हुनुपर्ने उनको माग छ।

मैनालीले अराजकता, धम्की र कानुनलाई चुनौती दिने प्रवृत्ति देशको जुनसुकै संस्था, राजनीतिक दल वा सामाजिक समूहभित्र देखिए पनि त्यसलाई छुट दिन नहुने बताएका छन्। उनका अनुसार लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा असहमति राख्ने, विरोध गर्ने र आलोचना गर्ने अधिकार सबैलाई भए पनि राज्यका सुरक्षाकर्मीलाई धम्की दिने तथा हिंसात्मक शैलीमा प्रस्तुत हुने अधिकार कसैलाई हुँदैन।

“प्रहरीमाथि प्रहार गर्नु भनेको केवल एउटा प्रहरी कर्मचारीमाथि प्रहार गर्नु होइन, कानुन कार्यान्वयन गर्ने राज्यको संयन्त्रमाथि प्रहार गर्नु हो। त्यसैले यस्ता अभिव्यक्ति र गतिविधिलाई सामान्य रूपमा लिनु हुँदैन,” मैनालीले जोड दिएका छन्।

उनले प्रहरी संगठनभित्रका कमजोरी वा कुनै प्रहरी कर्मचारीबाट गल्ती भएको अवस्थामा पनि त्यसको समाधान कानुनी प्रक्रिया र संस्थागत संयन्त्रमै खोजिनुपर्ने बताए। प्रहरी कर्मचारीमाथि धम्की, गालीगलौज, हातपात वा अपमानजनक व्यवहार गरेर समस्या समाधान नहुने भन्दै उनले कानुन हातमा लिने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।

मैनालीले नेपाल प्रहरीका जवानहरूलाई आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गर्दा राज्य र नागरिक दुवैको साथ आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै प्रहरीको मनोबल कमजोर हुने वातावरण सिर्जना भए त्यसको प्रत्यक्ष असर शान्ति–सुरक्षा र नागरिक जीवनमा पर्ने चेतावनीसमेत दिएका छन्।

“यदि नेपाल प्रहरीजस्तो सुरक्षा निकायले २४ घण्टा मात्र आफ्नो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक निर्वाह नगर्ने हो भने देशको अवस्था कति भयावह हुन सक्छ भन्ने कल्पना गर्न सकिन्छ। अपराध नियन्त्रण, सडक सुरक्षा, विपद् उद्धारदेखि नागरिकको दैनिक सुरक्षासम्म प्रहरीको भूमिका अपरिहार्य छ। त्यसैले प्रहरीको मनोबल गिराउने होइन, गलत काम भए कानुनी प्रक्रियाबाट सुधार गर्ने संस्कार विकास गर्नुपर्छ,” मैनालीको भनाइ छ।

उनले प्रहरीलाई पनि कानुन, मानवअधिकार र व्यावसायिक आचरणको पूर्ण पालना गर्दै निष्पक्ष रूपमा काम गर्न आग्रह गरेका छन्। साथै, प्रहरीको जिम्मेवारी र अधिकारको सम्मान गर्दै नागरिक तथा राजनीतिक नेतृत्वले सुरक्षा निकायलाई अनावश्यक दबाब र धम्कीबाट मुक्त राख्नुपर्ने बताएका छन्।

मैनालीले प्रहरी कर्मचारीलाई लक्षित गरी धम्कीपूर्ण अभिव्यक्ति दिने, सार्वजनिक रूपमा अपमान गर्ने वा कर्तव्य निर्वाहमा अवरोध सिर्जना गर्ने जोसुकै भए पनि घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी प्रमाणका आधारमा कानुनबमोजिम कारबाही गर्न सम्बन्धित निकायसँग माग गरेका छन्।

उनका अनुसार राज्यमा कानुनको शासन स्थापित गर्ने हो भने सुरक्षा निकायको सम्मान र नागरिकको अधिकार दुवैलाई समान रूपमा सुरक्षित गर्नुपर्छ। प्रहरीमाथि हुने ज्यादतीलाई छुट दिइयो भने भोलिका दिनमा राज्यका अन्य संस्थामाथि पनि यस्तै अराजक प्रवृत्ति दोहोरिन सक्ने उनको चेतावनी छ।

“देशमा कानुनको शासन चाहिन्छ भने प्रहरीमाथि धम्की र अराजकता स्वीकार गर्नु हुँदैन। गल्ती गर्ने प्रहरीलाई पनि कारबाही होस्, तर प्रहरीलाई आफ्नो कर्तव्य निर्वाह गरेकै कारण सडकमा लछार्ने, धम्क्याउने वा अपमान गर्ने प्रवृत्तिलाई पनि कानुनी दायरामा ल्याउनुपर्छ,” मैनालीले भने।

मैनालीको यो अभिव्यक्तिले प्रहरी संगठनको मनोबल, सुरक्षाकर्मीको व्यावसायिक मर्यादा तथा राज्यका संस्थाप्रतिको सम्मानका विषयमा पुनः बहस सुरु भएको छ। सुरक्षा निकायलाई राजनीतिक दबाब र व्यक्तिगत धम्कीबाट मुक्त राख्दै कानुनी शासन, संस्थागत अनुशासन र नागरिक–प्रहरी सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता उनले औँल्याएका छन्।

Facebook Comments Box