प्रहरीको वास्तविक शक्ति नागरिकको विश्वास हो : आईजीपी कार्की

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले प्रहरीको वास्तविक शक्ति कानुनी अधिकारमा मात्र नभई नागरिकको विश्वास र भरोसामा निर्भर रहने बताएका छन्। उनले प्रहरी संगठनलाई प्रविधिमैत्री, पारदर्शी, व्यावसायिक र नागरिकप्रति उत्तरदायी बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

प्रहरी निरीक्षक आधारभूत तालिमको १८४औँ समूहको दीक्षान्त समारोहलाई सम्बोधन गर्दै आईजीपी कार्कीले व्यक्तिगत आग्रह, बाह्य प्रभाव र अनुचित दबाबबाट मुक्त भएर निष्पक्ष रूपमा कानुन कार्यान्वयन गर्न प्रहरी कर्मचारीलाई निर्देशन दिएका हुन्।

प्रहरीको जिम्मेवारी अपराध नियन्त्रण र अभियुक्त पक्राउमा मात्र सीमित नरहेको उल्लेख गर्दै उनले नागरिकलाई न्याय, सुरक्षा र सम्मानको अनुभूति दिलाउनु पनि प्रहरीको महत्त्वपूर्ण दायित्व भएको सन्देश दिएका छन्।

प्रहरीको विश्वसनीयता अधिकारको प्रदर्शनबाट नभई कानुनको न्यायोचित प्रयोग, पारदर्शी कार्यसम्पादन र सेवाग्राहीप्रतिको व्यवहारबाट स्थापित हुने उनको भनाइको मर्म छ। प्रहरीका निर्णयप्रति नागरिकको असहमति हुन सक्ने भए पनि निर्णय प्रक्रिया निष्पक्ष, पारदर्शी र न्यायोचित हुनुपर्नेमा जोड दिइएको छ।

निष्पक्ष अनुसन्धान, पीडितप्रतिको सम्मान र गल्ती गर्ने प्रहरी कर्मचारीलाई जवाफदेही बनाउने व्यवस्थाले संगठनप्रति नागरिकको विश्वास बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

त्यसैगरी, साइबर तथा डिजिटल अपराध, अन्तरदेशीय अपराध र विपद् व्यवस्थापनका चुनौतीलाई प्रभावकारी रूपमा सम्बोधन गर्न प्रहरीको कार्यशैली समयानुकूल बनाउनुपर्नेमा पनि आईजीपी कार्कीले जोड दिएका छन्। आधुनिक प्रविधि तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोगबाट प्रहरी सेवालाई प्रभावकारी बनाउँदा व्यावसायिक विवेक, कानुनी मापदण्ड र मानवअधिकारको संरक्षणलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ।

प्रविधिको प्रयोगले अपराध अनुसन्धान, सूचना विश्लेषण र सुरक्षा व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुर्‍याउने भए पनि नागरिकको गोपनीयता र मौलिक अधिकारको संरक्षणमा उत्तिकै संवेदनशील हुनुपर्ने सन्देश उनको सम्बोधनमा समेटिएको छ।

महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा अपाङ्गता भएका व्यक्तिसँग सम्बन्धित घटनामा विशेष संवेदनशीलता अपनाउन पनि उनले प्रहरी कर्मचारीलाई निर्देशन दिएका छन्। पीडितकेन्द्रित सेवा, मानवीय व्यवहार र सम्मानजनक कार्यशैलीलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिँदै प्रहरी कार्यालयमा आउने नागरिकले सहज रूपमा आफ्ना समस्या राख्न पाउने र उजुरीको उचित सुनुवाइ हुने वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने उनको सन्देश छ।

प्रहरी निरीक्षक आधारभूत तालिमको १८४औँ समूहका प्रशिक्षार्थीका लागि दीक्षान्त समारोह तालिम पूरा भएको औपचारिक अवसर मात्र नभई व्यावसायिक जिम्मेवारीको नयाँ चरण पनि हो। कार्यक्षेत्रमा खटिएपछि उनीहरूले कानुनको कार्यान्वयनसँगै निष्पक्षता, अनुशासन, मानवअधिकार र नागरिकप्रतिको सम्मानलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्नेछ।

आईजीपी कार्कीको सन्देशलाई व्यवहारमा कार्यान्वयन गर्न प्रहरी नेतृत्वको प्रतिबद्धतासँगै प्रभावकारी अनुगमन, पारदर्शिता र जवाफदेहिताको सुनिश्चितता आवश्यक छ। अनुसन्धानको निष्पक्षता, उजुरीको सुनुवाइ र सेवाग्राहीसँगको व्यवहारमा सुधार ल्याउन सके मात्र नागरिकले प्रहरी सेवालाई थप विश्वसनीय रूपमा अनुभव गर्न सक्नेछन्।

प्रहरीको वर्दीसँग जोडिएको अधिकारले नागरिकमा त्रास होइन, न्याय, सुरक्षा र भरोसाको अनुभूति दिलाउन सके मात्र संगठनको वास्तविक शक्ति स्थापित हुनेछ। नागरिकको विश्वासलाई संस्थागत पुँजी बनाउने लक्ष्य हासिल गर्नु नै नागरिकमैत्री र व्यावसायिक प्रहरी निर्माणको प्रमुख आधार हो।

Facebook Comments Box