बेत्रावतीमा बाढीको कहर : शव उठाउने मलामीसमेत छैनन्, उजाड बस्तीमा सन्नाटा

नुवाकोट । बेत्रावतीमा आएको विनाशकारी बाढीले पानीको बहाव घटेसँगै छाडेको भयावह दृश्य थप स्पष्ट हुँदै गएको छ। बाढीमा ज्यान गुमाएकाहरूको शव उठाएर अन्तिम संस्कार गर्ने आफन्त र समुदायका सदस्यसमेत नहुँदा यहाँको विपद् मानवीय त्रासदीको चरम अवस्थामा पुगेको छ।

बाढीमा एउटै परिवारका धेरै सदस्यको मृत्यु वा बेपत्ता भएपछि कतिपय घरमा शोक मनाउनेसमेत कोही बाँकी छैनन्। बाँचेकाहरू पनि घरबार गुमाएर सुरक्षित स्थानतर्फ विस्थापित भएका छन्। कुनै समय मानिसको चहलपहलले भरिने बेत्रावती अहिले भत्किएका घर, उजाड बस्ती र शोकाकुल वातावरणले ढाकिएको छ।

स्थानीयका अनुसार बाढीको भेलले बगाएका केही शव खोलाको किनार, बगर तथा माटोभित्र भेटिन थालेका छन्। तर खोजी, पहिचान र व्यवस्थापनका लागि आवश्यक जनशक्ति तथा आफन्तको अभावले समस्या थप जटिल बनेको छ। कतिपय स्थानमा शव लामो समय व्यवस्थापन हुन नसक्दा दुर्गन्ध फैलिन थालेको स्थानीयको भनाइ छ।

सामान्य अवस्थामा मृत्यु भएपछि आफन्त, छिमेकी र समुदाय मिलेर अन्तिम संस्कार गर्ने बेत्रावतीको सामाजिक परम्परामाथि नै बाढीले ठूलो चोट पुर्‍याएको छ। एउटै परिवारका अधिकांश सदस्य गुमेपछि कतिपय शवको पहिचानदेखि अन्तिम संस्कारसम्मको जिम्मेवारी राज्य संयन्त्र र उद्धारमा खटिएका व्यक्तिहरूमाथि आइपरेको छ।

स्थानीयको पीडा छ—‘धेरैलाई बगायो। बाढीको त्रास अझै हटेको छैन। बस्ने घर छैन। बाँचेकाहरू पनि लाखापाखा लागेका छन्।’

बाढीले घर तथा भौतिक संरचना मात्र बगाएको छैन, बेत्रावतीको सामाजिक र आर्थिक जीवनसमेत तहसनहस बनाएको छ। घरविहीन परिवार सुरक्षित आश्रयको खोजीमा छन् भने कतिपय घरमा ताल्चा लागेको छ। कतिपय घर पूर्ण रूपमा भत्किएका छन्। बजार तथा स्थानीय आर्थिक गतिविधि पनि प्रभावित भएको छ।

बाढीको पानी घटे पनि स्थानीयको संकट भने घटेको छैन। आफन्त गुमाएको पीडा, घरबारविहीन अवस्था, पुनः बाढी आउन सक्ने त्रास र भविष्यको अनिश्चितताले बाँचेकाहरूलाई झन् कमजोर बनाएको छ।

विपद्पछि शवको समयमै खोजी, पहिचान र सम्मानजनक व्यवस्थापनसँगै बेपत्ताको खोजी तथा परिवारसम्म सूचना पुर्‍याउने कामलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने देखिएको छ। आफन्तविहीन शवको उचित व्यवस्थापन र परिवारका सबै सदस्य गुमाएका व्यक्तिको पहिचान तथा अभिलेख राख्ने काम पनि उत्तिकै संवेदनशील विषय बनेको छ।

अब बेत्रावतीमा चुनौती उद्धार र राहतमा मात्र सीमित छैन। विस्थापितलाई सुरक्षित आश्रय, खाद्यान्न तथा स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउँदै उनीहरूलाई पुनःस्थापित गर्ने र क्षतिग्रस्त बस्तीलाई सुरक्षित बनाउने दीर्घकालीन अभियान आवश्यक देखिएको छ।

बेत्रावतीमा खोलाको पानी घट्दै गएको छ, तर विपद्को पीडा घटेको छैन। शवहरू अन्तिम संस्कारको प्रतीक्षामा छन्, घरहरू भग्नावशेषमा परिणत भएका छन् र बाँचेकाहरू आश्रयको खोजीमा छन्। बाढीले बेत्रावतीबाट मानिस मात्र बगाएको छैन, एउटा बस्तीको सामान्य जीवन नै खोसेर लगेको छ।

Facebook Comments Box