सेनामा भावी प्रधानसेनापतिको दौड तीव्र, अनुपजंग थापा र मधुजंग कार्कीबीच प्रतिस्पर्धा

काठमाडौं । नेपाली सेनामा भावी प्रधानसेनापतिलाई लिएर नेतृत्वको आन्तरिक समीकरणबारे चर्चा सुरु भएको छ । वर्तमान प्रधानसेनापति महारथी अशोकराज सिग्देलको कार्यकाल २०८४ भदौ २४ सम्म रहने भए पनि त्यसअघिका बढुवा र अवकाशले भावी सैनिक नेतृत्वको तस्वीर क्रमशः स्पष्ट हुँदै जाने भएकाले सेनाभित्र चासो बढेको हो । राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार सिग्देललाई २०८१ भदौ २४ देखि प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारी दिइएको हो ।

नेपाली सेनामा प्रधानसेनापतिपछिको वरिष्ठ नेतृत्वका रूपमा रथी तहलाई विशेष महत्त्वका साथ हेरिन्छ । रथी तहमा हुने बढुवा, अवकाश र वरिष्ठता नै भावी नेतृत्वको सम्भावित बाटो निर्धारण गर्ने प्रमुख आधार बन्ने गरेको छ ।

हाल भावी नेतृत्वको चर्चामा उपरथी अनुपजंग थापाको नाम विशेष रूपमा अगाडि आएको छ । पछिल्लो समय उनलाई सेनाको युद्धकार्य महानिर्देशनालयसँगै नीति महानिर्देशनालयको समेत जिम्मेवारी दिइएको सार्वजनिक विवरण छ । दुई महत्वपूर्ण जिम्मेवारी एकैसाथ पाउनुलाई सैनिक वृत्तमा भावी नेतृत्वको तयारीसँग जोडेर हेरिएको छ ।

थापा यसअघि पनि नेपाली सेनाको भावी प्रधानसेनापतिको सम्भावित दाबेदारका रूपमा चर्चामा आएका थिए । २०८० सालमै उपरथीमा बढुवा भएपछि उनको नाम भावी नेतृत्वको लाइनमा जोडिएको थियो । त्यसबेला समेत उनको बढुवालाई आगामी सैनिक नेतृत्वको समीकरणसँग जोडेर विश्लेषण गरिएको थियो ।

तर सेनाको नेतृत्वमा पुग्ने समीकरण केवल एउटै व्यक्तिको नाममा सीमित छैन । वरिष्ठता, बढुवा हुने समय, पदावधि तथा तत्कालीन नेतृत्वको निर्णयले अन्तिम तस्वीर निर्धारण गर्ने भएकाले अहिले नै भावी प्रधानसेनापतिको नाम निश्चित भइसकेको मान्न सकिँदैन ।

सेनाभित्र रथी तहमा हुने आगामी फेरबदललाई त्यसैले अर्थपूर्ण रूपमा हेरिएको छ । कुनै रथी अवकाशमा जाने र त्यसबाट रिक्त हुने पदमा कुन उपरथीलाई बढुवा गरिन्छ भन्ने विषयले वरिष्ठताको क्रम प्रभावित पार्न सक्छ । यही कारण अनुपजंग थापासहित अन्य वरिष्ठ उपरथीहरूको बढुवालाई भावी नेतृत्वको सम्भावित समीकरणसँग जोडेर हेरिएको हो ।

अर्कोतर्फ, मधुजंगसिंह कार्कीसहितका वरिष्ठ अधिकारीहरूको पनि सैनिक वृत्तमा चर्चा छ । उपरथी तहबाट रथीमा हुने बढुवाको क्रम र त्यसपछि कायम हुने वरिष्ठताले आगामी नेतृत्वको बाटो निर्धारण गर्ने भएकाले थापा र कार्कीबीचको प्रतिस्पर्धालाई पनि चासोका साथ हेरिएको छ ।

नेपाली सेनामा प्रधानसेनापति नियुक्तिको संवैधानिक प्रक्रिया सरकारको सिफारिस र राष्ट्रपतिको नियुक्तिबाट पूरा हुन्छ । २०८१ मा पनि तत्कालीन प्रधानसेनापति प्रभुराम शर्माको कार्यकाल सकिनुअघि अशोकराज सिग्देललाई कामु प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारी दिइएको थियो र त्यसपछि मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपतिले उनलाई प्रधानसेनापतिमा नियुक्त गरेका थिए ।

त्यसैले आगामी नेतृत्वको दौडमा अहिले देखिएको समीकरणलाई अन्तिम निर्णयका रूपमा बुझ्नुभन्दा सेनाभित्रको वरिष्ठता, बढुवा र पदावधिको स्वाभाविक प्रक्रियाका रूपमा हेर्नुपर्ने देखिन्छ । यद्यपि, आगामी महिनाहरूमा हुने रथी तथा उपरथीको बढुवाले भावी प्रधानसेनापतिको सम्भावित तस्वीर भने थप स्पष्ट पार्नेछ ।

वर्तमान राजनीतिक परिवेशका कारण पनि आगामी सैनिक नेतृत्व चयनलाई चासोका साथ हेरिएको छ । सरकार परिवर्तन र नयाँ राजनीतिक शक्तिको प्रभावका बीच नेपाली सेनाको परम्परागत वरिष्ठता प्रणाली कायम रहन्छ वा नेतृत्व चयनमा नयाँ समीकरण देखिन्छ भन्ने विषयमा पनि चर्चा सुरु भएको छ । तर यसबारे अहिलेसम्म कुनै औपचारिक निर्णय वा सार्वजनिक पुष्टि भएको छैन ।

यस अवस्थामा भावी प्रधानसेनापतिको सम्भावित दौडमा अनुपजंग थापाको नाम चर्चामा रहे पनि आगामी रथी बढुवा, वरिष्ठता र सरकारी निर्णयपछि मात्रै नेतृत्वको वास्तविक तस्वीर स्पष्ट हुने देखिन्छ ।

Facebook Comments Box