एआइजी मनोज केसीको नाममा ‘इमेल आतंक’! प्रहरीभित्रैको सूचना चुहावट कि साइबर गिरोहको संगठित खेल?

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सिआइबी) का प्रमुख प्रहरी अतिरिक्त महानिरीक्षक (एआइजी) डा. मनोज केसीको नाम दुरुपयोग गर्दै सयौं व्यक्तिलाई धम्कीपूर्ण इमेल पठाइएको घटनाले प्रहरी संगठनभित्रै सूचना चुहावट, साइबर अपराध र संगठित असुली र्याकेटबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।

सरकारले असार १८ गते आठ जना एआइजीको सरुवा गर्ने निर्णय गर्नुभन्दा करिब एक साताअघि नै डा. केसीको नाम प्रयोग गरेर विभिन्न व्यक्ति तथा व्यवसायीलाई कानुनी कारबाहीको डर देखाउने शैलीमा इमेल पठाइएको खुलेपछि यो घटना सामान्य साइबर ठगी मात्र नभई योजनाबद्ध अपराध भएको आशंका बलियो बनेको छ।

प्राप्त विवरणअनुसार ती इमेलमा आफूलाई सिआइबी प्रमुख डा. मनोज केसीका रूपमा प्रस्तुत गर्दै प्राप्तकर्तालाई तत्काल सम्पर्क गर्न भनिएको थियो। अन्यथा उनीहरूविरुद्ध सिआइबीमार्फत मुद्दा दर्ता गरिने, अदालतको आदेश पठाइने तथा कानुनी कारबाही अघि बढाइने चेतावनी दिइएको थियो। कानुनी भाषाशैली प्रयोग गरिएकाले धेरै व्यक्ति त्रसित भएको स्रोतले जनाएको छ।

घटनापछि सिआइबीले औपचारिक रूपमा आफ्नो ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ। ब्यूरोका प्रवक्ता वरिष्ठ प्रहरी उपरीक्षक (एसएसपी) अनुपम शमशेर जबराले जारी गरेको सूचनामा ब्यूरो तथा ब्यूरो प्रमुखको नाम दुरुपयोग गर्दै ठगी गर्ने उद्देश्यले अनधिकृत इमेलमार्फत सन्देश पठाइएको पुष्टि गरिएको छ। साथै यस्ता इमेलको विश्वास नगर्न र आवश्यक परे सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराउन आग्रह गरिएको छ।

प्रहरी स्रोतका अनुसार यस घटनाको अनुसन्धान सिआइबी आफैंले अघि बढाएको छ भने साइबर ब्यूरोले पनि प्राविधिक अनुसन्धान सुरु गरेको छ। इमेल कहाँबाट पठाइयो, कुन सर्भर प्रयोग गरियो, कसले सञ्चालन गर्‍यो र कसको निर्देशनमा यस्तो अभियान चलाइयो भन्ने विषयमा अनुसन्धान केन्द्रित रहेको बताइएको छ।

घटनाको सबैभन्दा चासोको पक्ष भनेको समय हो। डा. केसीको सरुवा हुने निर्णय सार्वजनिक हुनुअघि नै उनको नाम प्रयोग गरेर धम्कीपूर्ण इमेल पठाइनुले सरुवाबारेको आन्तरिक जानकारी कसरी बाहिरियो भन्ने प्रश्न उठेको छ। प्रहरी वृत्तमै यसलाई संयोगभन्दा पनि योजनाबद्ध गतिविधिका रूपमा हेरिएको छ।

नेपाल प्रहरीका एक पूर्व डिआइजीका अनुसार यस्ता गतिविधि सञ्चालन गर्न सम्बन्धित व्यक्तिको पद, जिम्मेवारी, अधिकार क्षेत्र तथा संगठनभित्रको अवस्थाबारे पर्याप्त जानकारी आवश्यक पर्छ। त्यसैले यो सामान्य ह्याकरको कामभन्दा पनि प्रहरी संगठनको कार्यशैलीबारे जानकार समूह वा व्यक्तिहरूको संलग्नतामा भएको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ।

सुरक्षा क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा सरकारी उच्च अधिकारी, सुरक्षा निकायका प्रमुख तथा संवेदनशील संस्थाको नाम प्रयोग गरेर ठगी गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ। नक्कली इमेल, सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्लेटफर्ममार्फत कानुनी कारबाहीको डर देखाई पैसा असुल्ने प्रयास साइबर अपराधको नयाँ स्वरूपका रूपमा देखा परेको उनीहरूको भनाइ छ।

डा. मनोज केसी नेपाल प्रहरीभित्र स्पष्ट बोल्ने, कडा निर्णय लिने र संगठित अपराधविरुद्ध सक्रिय अधिकृतका रूपमा चिनिन्छन्। यही कारण उनको नामको विश्वसनीयतालाई दुरुपयोग गरी सर्वसाधारणलाई त्रसित बनाउने तथा आर्थिक लाभ उठाउने प्रयास गरिएको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

घटनाले प्रहरी संगठनको साइबर सुरक्षा संयन्त्रमाथि पनि प्रश्न उठाएको छ। उच्च तहका अधिकारीको नाम नै दुरुपयोग गरेर लामो समयसम्म इमेल पठाइँदा त्यसको समयमै पहिचान र नियन्त्रण किन हुन सकेन भन्ने विषयमा समेत बहस सुरु भएको छ।

यद्यपि हालसम्म कसैलाई पक्राउ गरिएको छैन। अनुसन्धान जारी रहेकाले प्रहरीले आधिकारिक निष्कर्ष सार्वजनिक गरिसकेको छैन। त्यसैले घटनामा प्रहरीभित्रकै व्यक्तिको प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको वा बाह्य साइबर गिरोहले मात्र यस्तो कार्य गरेको भन्ने विषय अनुसन्धानबाटै पुष्टि हुन बाँकी छ।

यस घटनाले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ—साइबर अपराध अब केवल बैंकिङ वा सामाजिक सञ्जालमा सीमित छैन, राज्यका शक्तिशाली सुरक्षा निकाय र उच्च अधिकारीको पहिचानसमेत अपराधीहरूको निशानामा परेको छ। त्यसैले यस्ता घटनाको निष्पक्ष, गहिरो र प्राविधिक अनुसन्धान गर्दै दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउनु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता बनेको छ।

जनरक्षा फोकस

थप सामाग्री

आईजीपी दानबहादुर कार्कीको नेतृत्वमा प्रहरी संगठनमा नयाँ ऊर्जा: सुधार अभियानले लिएको तीव्र गति

संकटमा कमाण्ड सम्हाल्ने नेतृत्वमाथि अन्याय किन ?

जेनजी आन्दोलनपछि नेपाल प्रहरीले पाएको दृढ नेतृत्व

समाज

थप सामाग्री

• 

  २५ जनाको ज्यान लिने ‘ध्रुवे’ हात्ती फेरि नियन्त्रणमा लिने तयारी, नयाँ रेडियो कलर जडान गरिने

• 

  एआइजी मनोज केसीको नाममा ‘इमेल आतंक’! प्रहरीभित्रैको सूचना चुहावट कि साइबर गिरोहको संगठित खेल?

• 

  गृहमन्त्री गुरुङद्वारा सीआईबीको आकस्मिक निरीक्षण, अनुसन्धान प्रगतिबारे लिए जानकारी

• 

  आज असार २४ गते बुधबार,यस्तो छ तपाईको राशिफल

• 

  गृह प्रशासन सुधार र विपद् पुनःनिर्माणलाई प्राथमिकता दिँदैछौँ : गृहमन्त्री गुरुङ

सात जिल्लामा बर्डफ्लु नियन्त्रणमा, काठमाडौं उपत्यकासहित चार जिल्लामा संक्रमण अझै कायम

१ दिन अगाडि

1.4kViews 271 Shares Share on Facebook Share on Twitter काठमाडौं । झापा, मोरङ, सुनसरी, महोत्तरी, बारा, चितवन र नवलपरासीमा बर्डफ्लु…

आज देशभर मनसुनी प्रभाव, काठमाडौँसहित विभिन्न क्षेत्रमा मेघगर्जनसहित वर्षाको सम्भावना

१ दिन अगाडि

होल्डिङ सेन्टरबाट जबरजस्ती हटाए शान्तिपूर्ण आन्दोलन गर्ने दल मर्दन कामीको चेतावनी

१ दिन अगाडि

आज असार २३ गते मंगलबार,यस्तो छ तपाईको राशिफल

२ दिन अगाडि