जागिर पनि, विश्वविद्यालयको डिग्री पनि : कामकाजी डिप्लोमा इन्जिनियरहरूको पहिलो रोजाइ बन्दै ‘नेक–बीडीएच’

काठमाडौं । कक्षा ९ देखि १२ सम्म प्राविधिक विषय अध्ययन गरेका तथा सिटिइभिटी अन्तर्गत सिभिल इन्जिनियरिङ (३ वर्षे डिप्लोमा/सव–इन्जिनियरिङ) पूरा गरी रोजगारीमा प्रवेश गरेका प्राविधिक जनशक्तिका लागि विश्वविद्यालयको स्नातक तहको डिग्री हासिल गर्ने उत्कृष्ट अवसरका रूपमा नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजले सञ्चालन गर्दै आएको ब्याचलर फर डिप्लोमा होल्डर्स कार्यक्रम स्थापित भएको छ ।

पाँच वर्षे (९ सेमेस्टर) यस कार्यक्रमले सयौं कामकाजी युवालाई जागिर नछोडी उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसर प्रदान गरेको छ । विश्वविद्यालयको डिग्री प्राप्त गरेसँगै सरकारी सेवामा समयअनुसार पदोन्नति हुँदै उच्च तहमा पुग्ने बाटो खुल्ने भएकाले यो कार्यक्रम विशेषगरी सरकारी सव–इन्जिनियरहरू माझ निक्कै लोकप्रिय बन्दै गएको छ ।

यो कार्यक्रम विशेष रूपमा कक्षा ९ देखि १२ सम्म प्राविधिक शिक्षा अध्ययन गरेका तथा सिभिल इन्जिनियरिङमा तीन वर्षे डिप्लोमा पूरा गरेका प्राविधिकहरूलाई लक्षित गरेर तयार गरिएको हो । नियमित कार्यालय समयपछि साँझ सञ्चालन हुने कक्षाका कारण काम र अध्ययनलाई एकैसाथ अघि बढाउन सहज हुने व्यवस्था गरिएको छ ।

यस कार्यक्रमबाट लाभान्वित हुनेमध्ये एक हुन् प्युठानको स्वर्गद्वारी नगरपालिकाका युवराज कोइराला । लोक सेवा आयोगमार्फत सव–इन्जिनियरका रूपमा सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका उनी सहायक स्तरको पाँचौं तहमा सीमित नभई उच्च तहमा पुग्ने लक्ष्यसहित विश्वविद्यालयको डिग्री हासिल गर्ने विकल्प खोजिरहेका थिए ।

हाल ललितपुर महानगरपालिकामा सव–इन्जिनियरका रूपमा कार्यरत कोइरालाले आफ्नै सहकर्मीबाट नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजको बीडीएच कार्यक्रमबारे जानकारी पाए । जागिरलाई निरन्तरता दिँदै अध्ययन गर्न सकिने सुविधा थाहा पाएपछि उनले ढिला नगरी कार्यक्रममा भर्ना भए ।

उनी अहिले आफूले सही समयमा सही निर्णय गरेको अनुभव सुनाउँछन् । “दिनभरि कार्यालयको काम गरेर साँझ अध्ययन गर्न पाउनु नै यो कार्यक्रमको विशेषता हो । कामसँगै पढाइलाई निरन्तरता दिन सकिने भएकाले सरकारी सेवामा रहेका प्राविधिक कर्मचारीका लागि यो अत्यन्त उपयोगी कार्यक्रम हो ।” काेइराला भन्छन् ।

उनका अनुसार अहिले उनलाई कार्यालयमा काम गर्ने क्रममा आउने व्यवहारिक समस्या कक्षाकोठामा शिक्षक र सहपाठीसँग छलफल गरेर समाधान खोज्ने अवसर मिलेको छ । साथै कक्षामा सिकेका सैद्धान्तिक ज्ञानलाई भोलिपल्टै कार्यस्थलमा प्रयोग गर्न पाउँदा उनकाे सिकाइ अझ प्रभावकारी बनेको छ । “व्यवहारिक अनुभव र कक्षाकोठाको ज्ञानलाई एकसाथ जोड्न सकिने भएकाले यो कार्यक्रमले मेरो पेशागत दक्षता पनि बढाएको छ ।” उनी भन्छन् ।

कोइराला जस्तै डिप्लोमा पढेर सरकारी सेवामा प्रवेश गरेका उमेश थापा पनि काम गर्दै उच्च शिक्षा हासिल गर्ने अवसर भएकाले बीडीएच अध्ययन गरिरहेका छन् । कतिपय अवस्थामा काम गर्दा अनुभव र पढाइ दुवैको भूमिका महत्वपूर्ण हुने उनको बुझाइ छ ।हाल दक्षिणकाली नगरपालिकाको पूर्वाधार विकास शाखामा सव–इन्जिनियरका रूपमा कार्यरत उमेश थापा भन्छन्,“काम गर्दा अनुभव मात्र पर्याप्त हुँदैन, शैक्षिक योग्यता पनि उत्तिकै आवश्यक रहेछ । त्यसैले मैले बीडीएच ज्वाइन गरे ।”

बीडीएच आठौं सेमेस्टरमा अध्ययनरत थापाका अनुसार विश्वविद्यालयको डिग्रीले पेशागत विकाससँगै भविष्यका अवसरहरू पनि विस्तार गर्ने विश्वास छ ।

त्यस्तै, बीडीएच छैटौं सेमेस्टरमा अध्ययनरत हिमानी गौतम दैनिक करिब तीन घण्टा अध्ययन गरेर पनि विश्वविद्यालयको स्नातक तह पूरा गर्न सकिने भएकाले आफूले यो कार्यक्रम रोजेको बताउँछिन् । आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले जागिर छोडेर नियमित अध्ययन गर्न आफुमा सम्भव नभएको उनकाे भनाइ छ । “काम नगरी पढ्ने मेरो आर्थिक अवस्था थिएन । बीडीएचको बारेमा थाहा पाएपछि दायाँ–बायाँ केही नसोची भर्ना भएँ । बीडीएच ज्वाइन गरेपछि मलाई फ्रिडम र फाइनान्सियल इन्डिपेन्डेन्स फिल भएको छ ।” हिमानी भन्छिन् ।

डिप्लोमा होल्डर्सहरूका लागि नेकको बीडीएच कार्यक्रम विश्वविद्यालयको डिग्री हासिल गर्ने प्रभावकारी माध्यम बनेको उनको अनुभव छ ।

नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजका अनुसार बीडीएच कार्यक्रमले उच्च शिक्षा हासिल गर्न चाहने कामकाजी प्राविधिकका लागि लचिलो, व्यवहारिक र गुणस्तरीय शैक्षिक वातावरण प्रदान गर्दै आएको छ । यही कारणले सरकारी तथा निजी क्षेत्रमा कार्यरत सव–इन्जिनियरहरूका लागि यो कार्यक्रम विश्वविद्यालयको डिग्री हासिल गर्ने भरपर्दो माध्यमका रूपमा स्थापित हुँदै गएको कलेजका प्राचार्य दुर्गा प्रसाद भण्डारी बताउनुहुन्छ ।

“बीडीएच कार्यक्रम खासगरी डिप्लोमा होल्डर्स तथा कक्षा ९ देखि १२ सम्म प्राविधिक विषय अध्ययन गरेका विद्यार्थीहरूका लागि विश्वविद्यालयको अध्ययन गर्ने माध्यमका रूपमा तयार पारिएको हो । प्रायः डिप्लोमा होल्डर्सहरू कतै न कतै इङ्गेज्ड भएको अवस्थालाई मध्यनजर गरेर हामीले कार्यालय समयपछि बेलुकी कक्षा सञ्चालन गरिरहेका छौं । नेकको बीडीएच अध्ययन गरेर धेरै विद्यार्थीहरू नेपाल सरकारका महत्वपूर्ण पदहरूमा मात्र पुगेका छैनन्, कतिपय विद्यार्थीहरू विश्व बजारमा पनि स्थापित भएका उदाहरणहरू हामीसँग छ ।” प्राचार्य दुर्गा प्रसाद भण्डारी भन्छन् ।

सन् २००० देखि सञ्चालनमा रहेको यो ९ सेमेस्टरको कार्यक्रम विशेष रूपमा कामकाजी प्राविधिकहरूको आवश्यकता र समय व्यवस्थापनलाई ध्यानमा राखेर सञ्चालन हुँदै आएको छ । नियमित कक्षासँगै फिल्डवर्क तथा प्रयोगात्मक शिक्षणका लागि शनिबार तथा सार्वजनिक बिदाका दिन कक्षा सञ्चालन गरिने भएकाले विद्यार्थीहरूलाई जागिर र अध्ययनबीच प्रभावकारी सन्तुलन कायम गर्न सहज हुने कलेजले जनाएको छ ।

कामसँगै उच्च शिक्षा हासिल गर्ने चाहना भएका डिप्लोमा इन्जिनियरहरूका लागि नेपाल इन्जिनियरिङ कलेजको बीडीएच कार्यक्रम आज विश्वविद्यालयको डिग्री मात्र नभई पेशागत उन्नति, पदोन्नति र भविष्यका अवसरहरूको भरपर्दो आधारका रूपमा स्थापित हुँदै गएको छ ।

Facebook Comments Box