आज फूलपाती भित्र्याइँदै, नवदुर्गाको सातौँ स्वरूप कालरात्रिको पूजा गरिँदै

काठमाडौं । नेपाली हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महान् पर्व बडादसैँअन्तर्गत आज फूलपाती भित्र्याइँदैछ। दुर्गा पक्षको सातौँ दिनका रूपमा मनाइने आजको दिन घरघरमा नवदुर्गाको पूजा–आराधना गरी फूलपाती भित्र्याउने धार्मिक परम्परा छ। फूलपातीलाई शक्ति, समृद्धि, शुभता र मङ्गलको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।

नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार आज बिहान ७ बजेर ३७ मिनेटको शुभ साइतमा फूलपाती भित्र्याउन सकिनेछ। परम्पराअनुसार गोरखाबाट ल्याइएको फूलपातीलाई विधिपूर्वक काठमाडौंको हनुमानढोका दरबारस्थित दसैँघरमा भित्र्याउने गरिन्छ। यस अवसरमा नेपाली सेना, सांस्कृतिक समूह तथा सर्वसाधारणको सहभागितामा विशेष समारोह आयोजना गर्ने परम्परा छ।

शास्त्रीय मान्यताअनुसार फूलपातीमा नौ प्रकारका वनस्पति तथा पत्रिकालाई विशेष महत्त्व दिइन्छ। केरा, बेसार, हलेदो, जयन्ती, बेल, अनार, अशोक, माने–कर्कलो र धानलाई नवपत्रिकाका रूपमा पूजा गर्ने चलन छ। प्रकृति र देवी शक्तिको प्रतीक मानिने यी वनस्पतिको पूजाले सुख, शान्ति, समृद्धि र परिवारको कल्याण हुने धार्मिक विश्वास छ।

आजै नवरात्रको सातौँ दिन देवी दुर्गाको सातौँ स्वरूप माता कालरात्रिको पनि विधिपूर्वक पूजा–आराधना गरिन्छ। कालो वर्ण, तीन नेत्र र चार हात भएकी देवी कालरात्रिको स्वरूप उग्र मानिए पनि भक्तजनलाई शुभ फल प्रदान गर्ने देवीका रूपमा उनको पूजा गरिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार माता कालरात्रिको आराधनाले भय, सङ्कट र नकारात्मक शक्तिबाट मुक्ति मिल्नुका साथै साहस, धैर्य र आत्मविश्वास प्राप्त हुन्छ।

कालरात्रिलाई असुर शक्तिमाथि विजय प्राप्त गर्ने देवीका रूपमा समेत लिइन्छ। यस दिन देवीलाई सख्खर चढाउने धार्मिक परम्परा छ। दियो, कलश र गणेशको पूजा गरेपछि विधिपूर्वक कालरात्रिको पूजा तथा आराधना गर्ने चलन छ। नवरात्रको यस दिन विद्या तथा सङ्गीतकी देवी सरस्वतीको पनि पूजा गरिन्छ।

सप्तमी पूजाअन्तर्गत नवपत्रिकाको विधिपूर्वक पूजा, दुर्गा स्तुति तथा प्रार्थना गरिन्छ। धार्मिक विधिअनुसार बेलवृक्षको पूजा गरी देवी दुर्गासँग आयु, आरोग्य, ऐश्वर्य, यश, धन, सन्तान तथा मनोकामना पूरा हुने आशीर्वाद माग्ने परम्परा छ। नवदुर्गाको आराधनाले पापबाट मुक्ति र जीवनमा कल्याण प्राप्त हुने धार्मिक विश्वाससमेत रहेको छ।

फूलपाती भित्र्याउने परम्परा केवल पूजा सामग्री भित्र्याउने विधिमा सीमित छैन। यसले नेपाली समाजमा प्रकृतिप्रतिको सम्मान, पारिवारिक एकता, सांस्कृतिक निरन्तरता र धार्मिक आस्थालाई समेत उजागर गर्छ। दसैँको उल्लाससँगै घरघरमा भित्रिने फूलपातीले विजय, सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने नेपाली मौलिक संस्कृतिलाई जीवन्त बनाउँदै आएको छ।

कालरात्रिको मन्त्र

ॐ जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी ।
दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तु ते ।।
जय त्वं देवि चामुण्डे जय भूतार्तिहारिणि ।
जय सर्वगते देवि कालरात्रि नमोऽस्तु ते ।।

Facebook Comments Box